Biologiya terminlərinin izahlı lüğəti

donor

lat. “donore” – hədiyyə etmək

İnsanın müalicə məqsədilə öz qanını, orqan və toxumasını başqasına – resipiyentə köçürmək üçün razılıq verməsi.

Belə adamlara D. deyilir.

donuzlar

Məməlilər sinfinin gövşəməyən cütdırnaqlılar dəstəsindən ailə.

Təbii yayılma arealı Avrasiya və Afrikadır. İnsanlar vasitəsilə D. dünyanın bütün kontinentlərinə yayılmışlar. Palçıqda eşələnməyi sevirlər. Hər şey yeyirlər.

dovşanlar

Məməlilər sinfinin dovşankimilər dəstəsinə aid olan ailə.

D. və ev D.-ını özündə birləşdirir. D. Avstraliyadan başqa dünyanın hər yerinə yayılmışlar. Uzun qulaqları və qısa quyruğu var. Arxa ətrafları yaxşı inkişaf etmişdir. Sürətlə qaça bilirlər.

dovşanqulağı

bupleurum

Kərəvizkimilər (çətirçiçəkkimilər) fəsiləsindən bitki cinsi.

Hündürlüyü 1,5 metrə çatan birillik otlardır. Azərbaycanda 12 növü yayılmışdır. Bunlardan ən əhəmiyyətlisi isə dəyirmiyarpaq D.-dır.

doydaqkimilər

Quşlar sinfindən ailə.

D. böyük və orta ölçülü quşlardır. Böyük ölçülülər 20-23 kq, kiçikləri isə 1-2 kq-dır. D. çox yeriyir, bərk qaçır və düşməndən ustalıqla gizlənir. Yemlənmədə bitkilərə üstünlük verirlər. Açıq yerlərdə – çöllərdə, savannalarda, səhra və yarımsəhralarda yaşayırlar. Ailənin 24 növü məlumdur.

döş qəfəsi

İnsanda və onurğalı heyvanlarda döş sümüyü, qabırğalar və onurğa arasında qalan boşluq.

D.Q.-ndə ürək və ağciyərlər yerləşir.

dördayaqlı gənələr

lat. tetrapodili

Hörümçəkkimilər sinfinin gənələr dəstəsinə aid olan fəsiləüstü.

Dünyada 150-dək, Azərbaycanda isə 20-dək növü vardır.

durnalar

Quşlar sinfinə aid olan dəstə.

D. eynicinsli olmayıb ölçüsünə, morfologiyasına və ekoloji xüsusiyyətlərinə görə müxtəlif quşları özündə birləşdirir. 15 növü, 5 cinsi var.

dinozavr 

Nəsli kəsilmiş nəhəng heyvan növü.

Mezozoy erasında 160 milyon il ərzində Yer kürəsində hakim canlı olmuşdur. Ölçüsünə görə fərqlənən bir çox növləri olub. Ən çox tanınan növü triannozavrdır  65 milyon il əvvəl nəsli kəsilmişdir. Yox olma səbəbi haqqında müxtəlif versiyalar mövcuddur: Yer kürəsinə iri meteoritin düşməsi, iqlim dəyişikliyi və s. “Dinozavr” termini 1842-ci ildə  ingilis paleontoloqları tərəfindən təklif edilmişdir.