Biologiya terminlərinin izahlı lüğəti

qaşov

Heyvanların tozunu, çirkini təmizləmək üçün dəmir dişli xüsusi alət.

qaysı

armeniaca

Gülçiçəklilər fəsiləsindən ağac cinsi.

Hündürlüyü 15 m-ə çatır. Avrasiyada 8, Azərbaycanda 2 növü yayılmışdır. Həmçinin Azərbaycan ərazisində Q.-nın bir çox sortları (“Badam”,  “Mayovka”, “Gecdəyən”, “Qırmızıyanaq”, “Növrəstə”, “Əbutalibi” və s.) əkilib becərilir.

qaytarma

İkiləpəlilər sinfinə aid olan bitki cinsi.

Növləri müxtəlif fəsilələrə aiddir. 300-ə qədər növü məlumdur. Əsasən şimal yarımkürəsində yayılmışdır. Birillik, ikiillik və çoxillik bitkidir. Çiçəkləri sarı, ağ, çəhrayı və alqırmızı rəngdə olur.

qayış qurdu

Yastı qurdlar tipinin lentşəkilli qurdlar sinfinin nümayəndəsi.

İki aralıq, bir əsas sahib dəyişməklə parazitlik edir. Birinci aralıq sahibi ibtidai xərçənglər, ikincisi balıqlar; əsas sahibi isə qayağılardır. Balıqların qarın hissəsində şişkinlik yaratmaqla çoxalma üzvlərinin sıradan çıxmasına səbəb olur.

qazlar

Quşlar sinfinin ördəkkimilər ailəsinə mənsub olan su quşları.

Pəncəüzgəclidir. Q.-lar quru ilə daha çox əlaqəli olmasına baxmayaraq, yaxşı üzürlər. Q.-lara şirin və azduzlu su hövzələrində təsadüf edilir. Q.-lar yuvalarını yerdə qururlar.

qeyri-cinsi çoxalma

Bölünmə və ya tumurcuqlanma yolu ilə çoxalma.

qəlsəmə

Suda yaşayan heyvanların tənəffüs orqanı.

qida zənciri

Orqanizmlərin bir-birini yeməsi.

Təbiətdə Q.Z. əsasən otyeyən – cücüyeyən – yırtıcı – parazit – parazitin paraziti – mikroorqanizmlər ardıcıllığını təşkil edir.

qıl lələk

Yalnız oxdan ibarət lələklər.

Q.L.-lər sərt olub lamisə rolu oynayır.

qılaf

Bitki hüceyrəsinin sellüloza və pektin maddələrindən ibarət xarici qatı.

qırmızı kitab

Nadir, həssas, yaxşı öyrənilməmiş, nəsli kəsilmək qorxusu olan bitki və heyvan növləri haqqında rəsmi məlumat kitabı.

qırtıc

Birillik yem bitkisi. 

Hündürlüyü 25 sm-ə qədərdir. İl boyu çiçəkləyir.

qısqac

Hörümçəklərin ovunu tutmaq üçün 2-ci cüt ayaqları.

qış qarışçısı

Cücülər sinfinin kəpənəklər (pulcuqqanadlılar) dəstəsinə aid olan növ.

Dişi Q.Q.-nın qanadları çox kiçik olduğundan uça bilmir. Tırtılında iki cüt yalançı qarın ayaqları olur. Yolunu qarışlamaqla hərəkət edir. Q.Q. bu qarın ayaqları ilə budaqlardan möhkəm yapışır. Təhlükə  hiss etdikdə  baş hissəsini budaqdan aralayır və özünü budağa oxşadır.

qış yuxusu

Heyvanın qışı normal keçirə bilməsi üçün passiv həyata keçməsi.