Biologiya terminlərinin izahlı lüğəti

ubikvist parazit növlər

lat. “ubiqie” – hər yerdə

Sahibinin miqrasiyasından asılı olmayaraq ilin bütün fəsillərində həm Şimalda, həm də Cənubda təsadüf edilən parazitlər.

ubikvistlər

lat. “ubiqie” – hər yerdə

Tamamilə müxtəlif ətraf mühitdə birgə yaşamağa uyğunlaşan bitki və heyvan növləri.

Məsələn, qamış yer üzərində Afrikadan tropiklərədək bütün su hövzələrində gilli və qumlu torpaqlarda bitir; canavar tundradan yarımsəhra və səhralaradək yayılmışdır. Bir çox hallarda kosmopolit növlər ilə eyni məna kəsb etsə də, yaşama arealının məhdudluğu ilə onlardan seçilir.

uçan balıqlar

lat. exocoetidae

Sarqanlar (sarqanabənzərlər) dəstəsindən balıq fəsiləsi.

Uzunluğu 45 sm-ə çatan balıqlardır. Sakit okeanın tropik sularında yaşayırlar. Təbii düşmənlərinin təqibindən qaçmaq üçün iri və enli döş  üzgəclərinin köməyi ilə suyun səthindən ayrılaraq 100-120 m-lik məsafəni qət edə bilir. Adı da buradan götürülmüşdür.

uçan itlər

lat. pteropus erxleben

Yarasalar (qoluqanadlılar) dəstəsinin iriqanadlılar yarımdəstəsindən heyvan cinsi.

Açılmış qanadlarının uzunluğu 1,5 m-ə çatır. Cənubi, Cənub-Şərqi Asiyada, Avstraliya ətrafı adalarda yayılmışdır.

uçan kələzlər

lat. pterosauria kaup

Sürünənlər sinfinin arxozavrlar yarımsinfinin nəsli kəsilmiş dəstəsi.

Mezozoy erasının yura-təbaşir  dövrlərində yaşamışdır.

uçan sincablar

lat. pteromynae dalman

Gəmiricilər dəstəsinin sincablar fəsiləsinin yarımfəsiləsi.

30 növü, 12 cinsi əhatə edir. Dünyanın tropik bölgələrində yaşayırlar. Azərbaycana yaxın ərazilərdə 1 növü – adi U.S. qeydə alınmışdır. Yayda 2-3 çılpaq, kor, aciz bala doğur.

uçan tülkülər

lat. pteropus erxleben

Yarasalar (qoluqanadlılar) dəstəsinin iriqanadlılar yarımdəstəsindən heyvan cinsi.

Açılmış qanadlarının uzunluğu 1,5 m-ə çatır. Cənubi, Cənub-Şərqi Asiyada, Avstraliya ətrafı adalarda yayılmışdır.

uçub gedən quşlar

Qışlamaq üçün yuvalama yerlərindən uçub isti ölkələrə gedən və yazın əvvəllərində yuva tikdikləri yerlərə qayıdan quşlar.

Məsələn, qaranquşlar, leyləklər, şanapipiklər, ördəklər və s.

udlaq

Həzm sisteminin üzvlərindən biri.

ularlar

lat. tetraogallus

Toyuqkimilər dəstəsinin qırqovulkimilər fəsiləsindən quş cinsi.

Bədəninin uzunluğu 50-70 sm, çəkisi 2,3-3,0 kq-dır. Azərbaycanda 2 növü yaşayır: Qafqaz U. və Xəzər U.

ulotriks

Çoxhüceyrəli, sapşəkilli yosun növü.

U.-də tallomun ən aşağıda yerləşmiş hüceyrəsi substrata yapışmaq funksiyası daşıyır. Bu hüceyrə ölü olduğuna görə qidalanmada və çoxalmada iştirak etmir.

un gənəsi

lat. acarus siro

Hörümçəkkimilər sinfinin gənələr dəstəsinin anbar gənələri fəsiləsinə aid olan növ.

un odlucası

lat. pyralis farinalis

Cücülər (həşəratlar) sinfinin kəpənəklər (pulcuqqanadlılar) dəstəsinin odlucalar fəsiləsindən kəpənək növü.

U.O. anbarlarda yaşayır, uzunluğu 2-3 sm-ə qədərdir.

univalent

Meyozda konyuqasiya etməyən xromosom.

unlu yastıcalar

lat. pseudococcidae heymons

Cücülər (həşəratlar) sinfinin bərabərqanadlılar dəstəsinin yastıcalar (koksidlər) yarımdəstəsə aid olan fəsiləsi.