İbtidai siniflər üçün terminlər lüğəti

mərtəbə

Çoxrəqəmli ədəddə rəqəmin tutduğu yer: təklik, onluq, yüzlük və s.

                                             4   5   7   2

                                             /        /          \       \

                                           minlik   yüzlük    onluq  təklik

mərtəbə qiyməti

Hər bir rəqəmin ədəddə tutduğu yerə görə qiyməti.

Məsələn: 532 ədədində 5 rəqəminin qiyməti 500, 3 rəqəminin qiyməti 30, 2 rəqəminin qiyməti 2-dir.

mərtəbə vahidləri

Mərtəbə qiymətini müəyyənləşdirmək üçün istifadə olunan vahidlər.

Hər mərtəbənin öz mərtəbə vahidi vardır; məsələn, təkliklər mərtəbəsinin vahidi 1, onluqlar mərtəbəsinin vahidi 10, yüzlüklər mərtəbəsinin vahidi isə 100-dür.

məscid

Müsəlmanların ibadət etdikləri dini məbəd, ibadətgah.

məsdər

Feilin kökünə və ya başlanğıc formasına -maq (-mək) şəkilçisini artırmaqla formalaşan feil forması; məsələn: oynamaq, getmək, bilməmək və s.

Məsdər həm feilin, həm də ismin xüsusiyyətlərini daşıyır, belə ki, o, hərəkətin adını bildirir. Nitq hissəsi olaraq feil sayılsa da, cümlə daxilində nə? sualına cavab verir: Mənim mübahisə etməkdən (nədən?) xoşum gəlmir.

məsəl

Mənşəyi müəyyən əhvalatla (rəvayət, lətifə və s.) bağlı olan və ona bənzər situasiyanı səciyyələndirmək üçün işlədilən məşhur ifadə.

Bədii əsərlər və filmlərlə bağlı məsəllər də geniş yayılıb: «Çünki oldun dəyirmançı, çağır gəlsin dən, Koroğlu», «Heç hənanın yeridir?!» və s.

məsələ

Verilmiş müəyyən məlumatlara görə məchulun tapılmasını tələb edən kiçik mətn.

Məsələnin həlli, adətən, 4 mərhələdən ibarət olur: məsələnin şərti, sualı, həlli, cavabı.

mətn

Dil qaydaları əsasında ardıcıl düzülmüş mənaca bağlı bir neçə və ya çoxlu cümlə.

Mətn müəyyən mövzuya dair fikir ifadə edir.

mətn informasiyası

Yazı (sözlər, cümlələr) vasitəsilə təqdim olunan informasiya.

məzmun

Bədii əsərdəki əsas hadisələrin ardıcıllığı.

«Əsərdə nədən danışılır?» sualına cavab verərkən əsərin məzmunu haqqında məlumat vermiş oluruq.

mi

Yeddi əsas musiqi səsindən üçüncüsü.

Hərfi ifadəsi E-dir.

mikrob

mikrofon

Səsi uzaq məsafələrə ötürmək, yaxud gücləndirmək üçün istifadə olunan cihaz.

Mikrofondan bir çox qurğularda (telefon, maqnitofon, kompüter) istifadə edilir.

mikroorqanizmlər

Adi gözlə görünməyən bütün canlı orqanizmlərin ümumi adı.

Mikroorqanizmlərə bakteriyalar, göbələklər, yosunlar və s. aiddir.

mikroprosessor

Fərdi kompüterlərdə hesab-məntiq əməllərini və idarəetməni həyata keçirən qurğu.

Mikroprosessor ana lövhə üzərində yerləşir.