İbtidai siniflər üçün terminlər lüğəti

simfonik muğam

Azərbaycan musiqi janrlarından biri.

1948-ci ildə bəstəkar F.Əmirov tərəfindən yaradılmışdır. F.Əmirovun «Şur», Niyazinin «Rast» simfonik muğamlarını misal göstərmək olar.

simfonik musiqi

Simfonik orkestrin ifası üçün yazılmış musiqi.

simfonik orkestr

Bir neçə müxtəlif alətlər qrupundan – skripka, nəfəsli, zərb alətləri ailəsindən təşkil olunmuş orkestr.

Tərkibindəki alətlərin müxtəlif növlərinə görə kiçik və böyük simfonik orkestrlər vardır.

simfoniya

Orkestr üçün yazılmış, bir-birindən sürət və ahənginə görə fərqlənən, adətən, 3-4 hissəli böyük musiqi əsəri.

simgə

Kompüterin yaddaşındakı istənilən obyektin – proqram təminatının, kataloqun, faylın və s.-nin monitorda görünən nişanı.

Simgəyə toxunmaqla müvafiq obyekti aktivləşdirmək olur.

simli alətlər

Üzərinə sim çəkilmiş alətlər: skripka, gitara, tar, kamança, ud, qanun, violonçel, kontrabas və s.

Simli musiqi alətləri ifa tərzinə görə dörd qrupa bölünür: mizrabla çalınanlar, kamanla çalınanlar, barmaqla çalınanlar (dartımlı) və zərblə çalınanlar.

simmetriya

Cismi tən ortadan iki hissəyə böldükdə hər iki hissənin eyni forma və ölçüdə olması; mütənasiblik.

Simmetrik fiqurun hissələri konqruyent (üst-üstə qoyulduqda düz gələn) fiqurlardır.

simmetriya xətti

Fiquru iki eyni hissəyə bölən xətt.

simptom

Hər hansı bir xəstəliyin özünü büruzə verən xassəsi, əlaməti.

Hər bir xəstəliyin özünəməxsus simptomları vardır; məsələn, qrip xəstəliyinin simptomları qızdırma, boğaz ağrısı və öskürəkdir.

sinaqoq

Yəhudilərin ibadət etdikləri dini məbəd, ibadətgah.

sinif

Bitki və heyvanların təsnifatında böyük bölmələrdən biri.

Məsələn, suda-quruda yaşayanlar, sürünənlər, ikiləpəli bitkilər və s.

sinir

Canlı orqanizmin xarici mühitdən qəbul etdiyi təsirə verdiyi reaksiya.

Sinir sisteminin əsas vəzifələrindən biri orqanizmlə xarici mühit arasında qarşılıqlı təsiri təmin etməkdən ibarətdir.

sinonimlər

Deyilişi və yazılışı müxtəlif olan, lakin eyni və ya yaxın mənaları bildirən sözlər; məsələn: gözəl – qəşəng – göyçək; arzu – dilək – istək; iri – böyük – nəhəng; atmaq – tullamaq və s.

Sinonimləri təşkil edən sözlər eyni nitq hissəsinə aid olur. Sinonimlər dilin zənginliyini göstərən əlamətlərdən biridir.

sirk

Əhliləşdirilmiş heyvanlar, akrobat, sehrbaz, kloun və b.-nın iştirakı ilə təşkil olunan səhnələrdən ibarət incəsənət növü.

Bu tamaşaların keçirildiyi xüsusi binalar da sirk adlanır.

sistem bloku

Kompüterin tam işləməsi üçün lazım olan hissələrin toplandığı qurğu.

Sistem blokuna qida bloku, ana lövhə, mərkəzi prosessor, operativ yaddaş, sərt disk, disk sürücüsü, mikroprosessor və s. daxildir.