İbtidai siniflər üçün terminlər lüğəti

reçitativ

İntonasiya və ritm cəhətdən ifadəli nitqə yaxın olan vokal musiqi əsəri.

refleks

1. Sinir sisteminin qıcıqlanmalara qarşı verdiyi cavab – reaksiya.

Refleks anadangəlmə (şərtsiz) və qazanılmış (şərti) olur. Asqırmaq, göz qırpmaq və s. şərtsiz refleksə, adət olunmuş vaxtda acmaq, yuxudan durmaq və s. isə şərti refleksə aiddir.

2. Əşyanın kölgə tərəfində digər səthinin işıq və rənginin əksi.

refren

region

Ölkənin müəyyən bir hissəsi; iri (təbii, iqtisadi, siyasi və s.) ərazi vahidi.

registr

Musiqi alətinin və ya müğənninin səsinin güc və yüksəklik dərəcəsi.

Registr yuxarı, orta və aşağı növlərə ayrılır.

rejissor

Teatr, kino və televiziyada film, tamaşa və verilişlərin hazırlanmasına rəhbərlik edən mütəxəssis.

rekviyem

Matəm mərasimində orkestrin müşayiəti ilə ifa etmək üçün yazılmış çoxsəsli xor əsəri.

reqlament

İclas, qurultay, konfrans və s.-nin aparılması qaydası.

relyef

1. Yer səthi formalarının məcmusu.

Relyef formaları müsbət, yaxud qabarıq (təpələr, dağ silsilələri və s.) və mənfi, yaxud batıq (çökəkliklər, dərələr və s.) olur.

2. Müstəvi səthdə qabarıq təsvir.

rentgen

Qeyri-şəffaf cisimlərdən keçə bilən, gözlə görünməyən şüalar; bu cür şüalar buraxan cihaz.

Rentgen şüaları tibdə, texnikada geniş istifadə olunur.

repertuar

Teatrda, konsertdə və s.-də ifa olunan əsərlərin məcmusu; hər hansı ifaçı, yaxud ifaçı qrupu, teatr kollektivi tərəfindən ifa olunan əsərlərin toplusu.

repriza

1. Musiqi əsərinin hər hansı bir hissəsinin təkrarı.

2. Sirk və estradada klounun səslə, yaxud pantomima vasitəsilə ifa etdiyi məzhəkə, zarafat.

reproduksiya

Təsvirlərin (şəkil, rəsm, çertyoj və s.) üzünün çıxarılması və çoxaldılması.

reseptor

Orqanizmin xarici və daxili mühitdən qıcıqları qəbul edən və informasiyaları sinir sisteminə verən xüsusi hiss törəmələri.

respirator

Nəfəs orqanlarını zərərli maddələrdən və müxtəlif növ tozlardan qoruyan vasitə; maska.