Dictionaries
Tarix terminləri lüğəti
cənnət
ər. – gül bağçası
Əksər dini təlimlərdə (xristianlıq, islam, iudaizm, buddizm) möminlərin ruhlarının axirət dünyasında əbədi xoşbəxt yaşayacaqları yer.
İslam dininə görə, çeşmələr və çaylar, nar və xurma ağacları ilə zəngin olan, saf abu-havaya malik C.-də səkkiz təbəqə var. Onun üzərində isə Allahın taxtı yerləşir.
See also:
Tarix terminləri lüğətiborc daşı
Qədim Afinada kəndlinin sahəsinə qoyulan, üzərində onun kimdən, nə qədər borc aldığı və nə vaxt qaytarmalı olduğu yazılan daş.
Kəndli borcunu vaxtında qaytara bilmədikdə ailəsi ilə birlikdə borclu olduğu şəxsin köləsinə çevrilib. Solon qanunları (e.ə. VII əsr) ilə B.D. ləğv olunub.
Tarix terminləri lüğəticəngəlilər hərəkatı
1912-ci ildə Gilanda (İran) baş qaldırmış milli azadlıq hərəkatı.
Mirzə Kiçik xan, Əhməd Kəsmayi, digər inqilabçıların təşkilatçılığı və rəhbərliyi altında formalaşan hərəkatın gedişində (iyun, 1920) Gilan respublika elan edildi. Yüksəliş dövrü 1920–1921-ci illərə təsadüf edən C.H. 1921-ci ilin sonunda İranın hərbi naziri Rza xan tərəfindən yatırıldı.
See also:
Tarix terminləri lüğəticəngavər şərəfi
Orta əsrlərdə cəngavərlərin riayət etməli olduqları əxlaq normaları sistemi.
Bu normalara görə, cəngavər xristian dininin düşmənlərinə qarşı barışmaz olmalı, zəifləri müdafiə etməli, qadınlara xüsusi hörmətlə yanaşmalı, bir çox digər tələblərə mütləq şəkildə əməl etməlidir.
See also:
Tarix terminləri lüğəticəngavər ordenləri
Qərbi Avropada XII–XV əsrlərdə cəngavərlərin təşkilatları.
İlk C.O. səlib yürüşləri dövründə zəbt edilmiş ərazilərin müdafiəsi və genişləndirilməsi üçün katolik kilsəsinin rəhbərliyi altında yaradılıb. Lakin C.O.-nin fərqli məqsədləri də olub – bütpərəstlərə, quldurlara, qarətçilərə, hər hansı kral, yaxud senyorun düşmənlərinə qarşı mübarizə və s. Çoxsaylı ordenlərin ömrü, müəyyən istisnalarla (məs.: ioanitlər, tampliyerlər, Tevton, Santyaqo, Alkantara ordenləri), uzun olmayıb. Qızıl və gümüşdən hazırlanıb qiymətli daşlarla bəzədilmiş xüsusi fərqlənmə nişanlarının sinədə gəzdirilməsi ənənəsinin əsasını da məhz C.O. qoyub. Həmin nişanları bir müddət sonra orden adlandırmağa başlayıblar.
See also:
Tarix terminləri lüğəticəngavərlik
Orta əsrlərdə Qərbi və Mərkəzi Avropa ölkələrində dünyəvi feodallardan ibarət imtiyazlı sosial təbəqə.
C. daxilində münasibətlər, əsasən, vassallıq prinsipləri əsasında qurulub. Vassal-cəngavər öz hesabına senyorunun qoşununda könüllü hərbi xidmət göstərib. O, mütləq qaydada döyüş atı və qiymətli ağır yaraqlara (qılınc, qalxan, zirehli geyim) malik olub. C.-in çiçəklənmə dövrü XII–XIV əsrlərə təsadüf edir. XV–XVI əsrlərdə nizami qoşunların yaranması və odlu silahların kəşfi ilə əlaqədar C. əhəmiyyətini itirib.
See also:
Tarix terminləri lüğətiboyarlar
1. X–XVII əsrlərdə Rusiya, Bolqarıstan, Serbiya, Xorvatiya, Sloveniyada feodalların yüksək təbəqəsi.
Rusiyada tarixin müəyyən mərhələsində B. böyük knyazdan sonra dövlətin idarə olunmasında ən mühüm yer tutublar. Onların iqtisadi qüdrəti və siyasi təsiri XII–XV əsrlərdə zirvə nöqtəsinə çatıb. Mərkəzləşdirilmiş Rus dövlətinin yaranması ilə (XV əsrin sonu) B.-ın hüquqları tədricən məhdudlaşdırılıb. Bu terminin etimologiyası mübahisəlidir. Bəzi alimlər onun slavyan («baətğ», bajit – danışmaq), digərləri türk mənşəli (bay, bəy) olduğunu iddia edirlər.
2. XV–XVII əsrlərdə Rus dövlətində hakim siniflərdən dövlət xidmətində olan şəxslərə verilən yüksək rütbə.
Bu rütbə həmin şəxslərə Boyar dumasına (çarın yanında məşvərətçi ali şura) daxil olmaq hüququ verib.
3. Rumıniyada təqribən XIV əsrdə yaranmış və 1945-ci il aqrar islahatı nəticəsində ləğv olunmuş feodal təbəqəsi.
Tarix terminləri lüğəticəng arabası
Atlara qoşulmuş ikitəkərli yüngül araba.
Bu araba e.ə. II minillikdə qədim Şərqdə yaradılıb və hərbi məqsədlər üçün istifadə edilib. Adətən, C.A.-nda olan iki döyüşçüdən biri atları idarə edib, digəri isə ox atıb. Araba döyüş zamanı düşmən sıralarını yarmaq, meydandan qaçan rəqibləri təqib etmək məqsədilə tətbiq olunub.
Tarix terminləri lüğəticəmiyyət
ər. – toplum, bir yerə cəm olan, təşkilat
1. Geniş mənada: insanların konkret ortaq maraqlar, dəyərlər və məqsədlər əsasında birləşmə formalarının məcmusu.
2. Dar mənada: bəşər tarixinin müəyyən mərhələsi; ictimai-iqtisadi formasiya, formasiyalararası və formasiyadaxili tarixi pillə; məs.: erkən feodal cəmiyyəti.
Tarix terminləri lüğəti