Biologiya terminlərinin izahlı lüğəti

göyrüş

lat. fraxinus

İkiləpəlilər sinfinin zeytunkimilər fəsiləsinə aid olan bitki cinsi.

Hündürlüyü 25-35 m-ə, diametri isə 1 m-ə qədər olur. Çiçəkləri tünd-qonur rəngdədir. G.-lər aprel-may aylarında çiçəkləyir. Azərbaycanda geniş yayılan növləri mancur göyrüşü və ağ göyrüşdür. G.-lər lamid yarımsinfinin dalamazçiçəklilər sırasında birləşir. Cinsin nümayəndələrində yarpaqlar lələkvaridir, qışda yarpaqlarını tökürlər. Oduncağı ağır və möhkəmdir.

gözəl durna

Quşlar sinfinin durnakimilər ailəsindən ən kiçik üzv.

Boyu 95-97 sm, kütləsi 2,5-3,5 kq-a qədərdir. Başı, boynu və sinəsi qara, qalan hissəsi isə boz rəngdədir. G.D. Avropa və Asiyanın çöl və yarımçöl oblastlarında yayılmışdır. Köçəri quşdur.

göstəbək

Məməlilər sinfinə aid olan həşəratyeyən kiçik və orta ölçülü heyvan.

Bədəninin uzunluğu 10-20 sm, çəkisi isə 170 qrama qədərdir. G.-lər yeraltı həyata uyğunlaşdıqları üçün gözləri zəif inkişaf etmişdir. Ətrafları qazıcıdır. G.-lər yeraltı onurğasızlar və  bitki hissələri ilə qidalanırlar.

gövdə

lat. caulus

Ali bitkilərin əsas orqanlarından biri.

G. vegetativ orqandır. Formasına, ölçüsünə və quruluşuna G.-nin görə müxtəlif olur.

gövşəməyənlər

lat. nonruminantia

Cütdırnaqlılar dəstəsinin yarımdəstəsi.

G. 2 fəsiləyə bölünür: donuzlar və begomotlar.

gövşəyənlər

lat. ruminanita

Cütdırnaqlılar dəstəsinin yarımdsəstəsi.

G. 3 fəsiləni əhatə edir: dolubuynuzlular və ya marallar, zürafələr və boşbuynuzlular və ya öküzlər.

göyçiçək

lat. centaurea

Mürəkkəbçiçəklilər (astrakimilər) fəsiləsindən bitki cinsi.

Dünyada 551, Azərbaycanda 29 növü (qumluq G., Zaqafqaziya G., günəbaxana oxşar G., göy G. və s.) yayılmışdır.

göyəm

lat. prunus

Gülçiçəyikimilər fəsiləsinin gavalı cinsindən bitki növü.

Hündürlüyü 4-8 m-ə çatan ağaclardır. Azərbaycanda yabanı və becərilən növləri (sortları) vardır.

göyərçin

Quşlar sinfinin eyniadlı dəstəsinə aid olan cins.

Koloniya halında yaşayırlar. Yem və su ardınca dəstələrlə uçurlar. Çəkisi 240-360 qramdır. Göy G.-lər Şimali Afrikada, Avropa və Asiyanın cənub hissələrində, Britaniyadan Yaponiyaya qədər yayılmışdır. G.-lər müxtəlif bitkilərin toxumları ilə qidalanır.

göyərçinkimilər

lat. columbiformes

Quşlar sinfinin dəstələrindən biri.

Azərbaycan ərazisində yaşayan 2 fəsiləsi vardır: göyərçinlər və bağrıqaralar.

göyöskürək

Şiddətli öskürəklə müşayiət olunan infeksion xəstəlik.

göyrüş

lat. fraxinus

Zeytunkimilər fəsiləsindən ağac cinsi.

Hündürlüyü 40 m-ə çatan ağaclardır. Dünyada 60, Azərbaycanda isə 5 növü məlumdur. Ən geniş yayılan növü adi G.-dür.

göyümçiçək

lat. polemonium

Göyümçiçək fəsiləsindən bitki növü.

Kökümsovlu çoxillik ot bitkiləridir.

göyünlər

lat. tabanidae

Həşərat sinfinin ikiqanadlılar dəstəsinin fəsiləsi.

Bədəninin uzunluğu 0,6-3 sm-ə qədər olur. Dünyada 3 minə qədər növü yayılmışdır. Azərbaycan faunasına 95 növü daxildir. El arasında ona heyvan milçəyi və ya böyələk də deyirlər.

göz

Heyvanlarda və insanda işıq şüasını qəbul edən görmə üzvü.