Dictionaries
Tarix terminləri lüğəti
xass
ər. – xüsusi, seçilmiş
Orta əsrlərdə müsəlman ölkələrində, o cümlədən Azərbaycanda hökmdara və onun ailə üzvlərinə məxsus torpaq mülkiyyəti forması.
Belə torpaqlar həm hökmdar ailəsinin xüsusi mülkiyyətində olan sahələrdən (mülk), həm də X. (yaxud xas, xassə) elan edilmiş bütöv vilayətlərdən və digər ərazilərdən ibarət olub. X.-dan toplanan vergilər dövlət xəzinəsinə deyil, onu idarə edən xüsusi qurumun hesabına keçib. Osmanlı imperiyasında vəzir və əmirlərin illik gəliri 100 min axçadan çox olan iri torpaq sahələri üzərində mülkiyyət forması da X. adlanıb. X. termini eyni zamanda zadəgan (əyan) anlamında – hakim təbəqəni qara camaatdan (“avam”lardan) fərqləndirmək məqsədilə işlənib.
Tarix terminləri lüğəti