İbtidai siniflər üçün terminlər lüğəti

dövlət atributları

Dövlətin tanınma nişanları; dövlət atributları: bayraq, gerb, himn.

Dövlət rəmzləri dövlətin tarixini, dövlətçilik ənənələrini, xalqın milli-mənəvi dəyərlərini, mədəniyyətini əks etdirir.

dövlət dili

Dövlət ərazisində digər dillərdən daha üstün statusa malik olan dil; rəsmi dil.

Dövlət dili, adətən, çoxluq təşkil edən xalqın dili olur və bütün sahələrdə əsas ünsiyyət vasitəsi sayılır. Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 21-ci maddəsinə əsasən respublikamızın dövlət dili Azərbaycan dilidir.

dövlət rəmzləri

dövri alqoritmlər

Daxilində təkrarlanan addımlar ardıcıllığı olan alqoritm.

Verilmiş şərtdən asılı olaraq alqoritm bir və ya bir neçə dəfə (lazım olan nəticə alınana qədər) təkrar olunur. Təkrarlanmaların sayı qabaqcadan məlum olduqda «Təkrarla ... dəfə» komandasından, əks halda «Təkrarla, nə qədər ki ...» komandasından istifadə olunur.

dram

Səhnədə ifa olunmaq üçün dialoq şəklində yazılmış əsər növü.

Bu növə daxil olan əsərlər pyes adlanır.

dramaturq

Bədii ədəbiyyatın dram növündə əsərlər yazan yazıçı.

duet

1. İki ifaçıdan – müğənni və ya çalğıçıdan ibarət ansambl.

2. İki ifaçı üçün bəstələnmiş əsər.

durğu işarələri

Yazıda sözlər və ya söz qrupları arasında qoyulan işarələr: nöqtə (.), vergül (,), nöqtəli vergül (;), iki nöqtə (:), sual işarəsi (?), nida işarəsi (!), mötərizə ( ), dırnaqlar (« »), tire (–).

Yazının düzgün qavranılmasına xidmət edən durğu işarələrinin səhv qoyulması cümlənin məzmununa birbaşa təsir edir; məsələn: O kitabı verdi. O, kitabı verdi.

duyğu orqanları

Ətraf mühitdə baş verən hadisə və əlamətlərin insan orqanizmində hiss edilməsi üçün vasitəçi olan orqanlar: göz, qulaq, burun, dil, dəri.

düjün

On iki eyni növ əşyadan düzəldilmiş dəst, komplekt.

düstur

Kəmiyyətin rəqəmlərlə, hərflərlə, xüsusi işarələrlə şərti ifadəsi; formul.

Məsələn, kvadratın perimetrini tapmaq üçün P = 4 x a düsturundan istifadə edilir. Burada «a» kvadratın bir tərəfinin ölçüsünü, «4» ədədi isə kvadratın tərəflərinin sayını ifadə edir.

düym

düz alqoritm

düz bucaq

Dərəcə ölçüsü 90°-yə bərabər olan bucaq.

düz xətt

Müstəvinin iki nöqtəsini birləşdirən ən qısa xətt parçası.

İki nöqtə arasındakı məsafə dedikdə həmin nöqtələri birləşdirən düz xətt parçasının uzunluğu nəzərdə tutulur. Düz xəttin hər iki tərəfini sonsuz uzatmaq olar.