İbtidai siniflər üçün terminlər lüğəti

fon

Üzərində şəkil çəkilən, naxış salınan əsas rəng; zəmin, ton; tabloda arxa fəza (məkan) planı.

fonendoskop

Ürək və ağciyərlərə qulaq asmaq üçün tibbi alət.

fonetik təhlil

Sözün səs tərkibinə görə təhlili.

Fonetik təhlil zamanı sözün səs və hərf tərkibi qeyd edilir, sait və samit səslər növlərinə görə təhlil olunur, heca və vurğu göstərilir. Sözdəki səslərin növlərə görə təhlili onun tələffüz şəkli üzərində aparılır. Sözün heca və vurğusu, ahəng qanununa uyğunluğu isə yazılı forması üzərində göstərilir.

fonetika

Dilçiliyin danışıq səslərini öyrənən sahəsi.

formatlama

1. Mətnin məzmununu dəyişməmək şərti ilə kompüterdə mətnin xarici görünüşünün – şriftin, rəngin, ölçülərin və s.-nin xüsusi dizayna uyğun nizamlanması.

Formatlanmış sənəd daha səliqəli və oxunaqlı olur.

2. Diskin istifadə (oxuma və yazma) üçün başlanğıc vəziyyətə gətirilməsi prosesi.

İstifadə olunmuş diski formatladıqda onda saxlanılan bütün verilənlər silinir.

forte

Dinamik çalar; bərkdən, güclü səslənmə.

Not yazısındakı işarəsi F-dir.

fortepiano

Simli-klavişli musiqi aləti.

Ağ və qara dillər – klavişlər klaviaturanı əmələ gətirir. Klavişlərə bərkidilmiş kiçik çəkiclərin simlərə zərblə vurulması nəticəsində səs yaranır. Fortepiano klavişlərə barmaqlarla toxunmaqla çalınır. İtalyanca «forte» – ucadan, güclü, «piano» – zəif, yavaş deməkdir.

forvard

fraza

frazeoloji birləşmələr

Tərkibindəki sözlərin öz həqiqi mənasını itirərək məcazlaşdığı və qoşulduğu sözlə birlikdə tamamilə yeni məna yaratdığı söz birləşmələri; məsələn: dilə tutmaq, ağıl dəryası, canını boğazına yığmaq, bir göz qırpımında, əldən düşmək və s.

Belə birləşmələrə sabit (dəyişməz) söz birləşmələri də deyilir.

freon

Soyuducularda və digər soyuducu cihazlarda istifadə edilən rəngsiz, iysiz qaz.

frontal sorğu

Bütün siniflə aparılan sorğu.

Frontal sorğu az vaxtda çox şagirdin biliyini aşkara çıxarmağa imkan verir.

fuqa

Bir musiqi mövzusunun ardıcıl surətdə müxtəlif səslərlə təkrarı; belə təkrara əsaslanan çoxsəsli (polifonik) musiqi əsəri.

funksiya

Qiyməti başqa bir dəyişənin qiymətindən asılı və ona uyğun olan dəyişən kəmiyyət.

funt

İngiltərədə təqribən 400-450 qrama bərabər qədim kütlə vahidi.