İbtidai siniflər üçün terminlər lüğəti

qarışıq rənglər

Əsas rənglərin qarışığından alınan rənglər: narıncı, yaşıl, bənövşəyi və s.

Məsələn, yaşıl rəng göy və sarı rənglərin qarışığından alınır.

qarmon

Üzərində dilləri olan iki taxtaya bərkidilmiş açılıb-yığılan körüklərdən ibarət musiqi aləti.

Bu alət Almaniyada K.Buşman tərəfindən ixtira edilmişdir.

qasırğa

Dağıdıcı qüvvəyə malik güclü, şiddətli külək; tufan, boran.

Qauss üsulu

Cəmi bərabər olan toplananları qruplaşdırmaqla verilən ardıcıl ədədlərin cəminin tapılması.

Bu üsulu məşhur alman riyaziyyatçısı Karl Qauss kəşf etmişdir. Deyilənə görə, onun müəllimi 1-dən 100-ə qədər olan ədədlərin cəmini hesablamağı tapşırmışdı. Balaca Karl bu hesablamanı qeyri-adi üsulla apardı. O fikir verdi ki, bu ədədlər ardıcıllığında əks qütblərdəki ədədlərin cəmi eynidir: 1 + 100 = 101, 2 + 99 = 101 və s. Hesabladı ki, belə ədəd cütlərinin sayı cəmi 50-dir. Ona görə də 50-ni 101-ə vurub 1-dən 100-ə qədər olan ədədlərin cəmini tez bir zamanda tapdı: 50 x 101 = 5050.

qaval

Azərbaycanın qədim zərb aləti.

Üzünə dəri çəkilmiş sağanaqdan və ona bənd edilmiş xırda halqalardan ibarətdir və barmaqlarla ifa edilir.

qaz

Ayrı-ayrı hissəcikləri bir-biri ilə çox zəif bağlı olan və havada sərbəst surətdə hərəkət edən uçucu maddə.

qeyri-müəyyən miqdar sayları

Əşyanın dəqiq miqdarını bildirməyən saylar; məsələn: az, çox, xeyli, onlarla, yüzlərlə, bir sıra, bir çox, bir az və s.

qeyzer

Dövri olaraq qaynar su və buxar püskürən isti bulaq.

Qeyzerin yaranmasına səbəb yer daxilindəki isti suyun buxarlanması nəticəsində əmələ gələn qazın yüksək təzyiqlə fəvvarə vurmasıdır.

qəlsəmə

Su heyvanlarında xarici tənəffüs üzvü.

qəpik

Xırda pul vahidi.

Qəpik manatın ən kiçik ölçü vahididir; 100 qəpik 1 manata bərabərdir.

qərb

Üfüqün dörd əsas cəhətindən biri: şərqə əks səmt.

Qərb kompas və beynəlxalq xəritələrdə «W» (ingiliscə west) kimi işarələnir.

qəzəl

Azərbaycan şeirinin ən geniş yayılmış janrlarından biri.

Qəzəllərdə, əsasən, eşq və məhəbbət tərənnüm edilir, 5, 7, 9, 11 beytdən ibarət olur.

qılçıq

Balıqların əti içərisindəki incə və ucuiti sümüklər, tıx.

«Qırmızı kitab»

Nəsli kəsilmək təhlükəsi olan bitki və heyvanlar haqqında fakt, məlumat və şəkillərin toplandığı kitab.

«Qırmızı kitab»da təsvir edilən canlılar dövlətlər tərəfindən qorunur.

qışlayan quşlar

Qış fəslində isti, cənub ölkələrə köçməyən, öz yerlərində qışlayan quşlar.