İbtidai siniflər üçün terminlər lüğəti

qulac

Qədim uzunluq ölçüsü vahidi.

Qulac hər iki qolu çiyin bərabərində açıq tutduqda sağ əlin baş barmağının ucundan sol əlin müvafiq barmağının ucuna qədər olan məsafəyə bərabərdir (142, 150 və ya 177 sm).

qurama

Rəngli parça kəsiklərindən hazırlanmış kompozisiya.

Quramadan məişətdə (yorğan, yastıqça və s.-nin üzünün bəzədilməsi) geniş istifadə olunur.

qurğuşun

Göyəçalan bozumtul rəngli çox ağır yumşaq metal.

quşlar

Bədəni tük və lələklə örtülü, ikiqanadlı, ikiayaqlı, dimdikli, yumurta qoymaqla çoxalan heyvan sinfi.

Pinqvin, dəvəquşu və bu kimi uça bilməyən quşlar da mövcuddur.

qütb

Yer öz oxu ətrafında fırlanarkən şimalda və cənubda hərəkətsiz qalan nöqtələr.

Şimal qütbü Arktikada, Cənub qütbü Antarktidada yerləşir.

lad

Müxtəlif səslərin əsas not ətrafında birləşməsi.

lakonizm

Fikrin ifadəsində konkretlik, dəqiqlik, yığcamlıq.

Lakonizm atalar sözü və aforizmlər üçün səciyyəvidir.

lamisə

Toxunmaqla hissetmə.

larqo

Musiqidə şərti olaraq qəbul olunmuş 5 əsas tempdən ən asta, ən yavaş sürətlisi.

lava

layla

Şifahi xalq ədəbiyyatı nümunəsi: körpə uşaqları yatırtmaq üçün oxunan nəğmə; beşik mahnısı.

Laylalar qafiyə quruluşu və misraların sayı baxımından bayatıya oxşayır; məsələn:

Laylay dedim, yatasan,

Qızılgülə batasan.

Gül yastığın içində

Şirin yuxu tapasan.

leksik məna

Sözün ifadə etdiyi anlayış, məzmun; məsələn, «azadlıq» sözünün müstəqillik, sərbəstlik bildirməsi onun leksik mənasıdır.

leksik şəkilçilər

Söz köklərinə qoşularaq yeni mənalı sözlər yaradan şəkilçilər; məsələn: dəniz+çi, düz+lük, dara+q, kitab+xana və s.

Leksik şəkilçi sözün mənasını dəyişsə də, yeni sözlə kök arasında məna yaxınlığı olur. Azərbaycan dilində leksik şəkilçilər sözə, adətən, qrammatik şəkilçilərdən əvvəl qoşulur.

leqato

Musiqidə səslərin hiss olunmadan birindən o birinə mümkün qədər axıcı keçməsi, rabitəli ifası.

Leqato not yazısında liqa işarəsi və ya «legato» sözü ilə göstərilir.

lessirovka

Rəng çalarını gücləndirmək və ya zəiflətmək üçün qurumuş rəng təbəqəsi üzərinə yeni rəngin yaxılması.