Lüğət seçin
Məsəllər, deyimlər
ƏCƏM OĞLU
►Adətən, özgә, yadelli, uzaq yerdən gəlәn adamlar haqqında işlədilən ifadə.
İfadə qədim ərəb müəlliflərinin әrәb olmayan ölkəlәrә və xalqlara verdiyi addan qaynaqlanır.
Qədim ərəb müəlliflərinin әsərlərində bütün әrәb olmayan ölkəlәrә və xalqlara әcәm deyilirdi. Әrəblәr İranı fәth etdikdәn sonra bu ölkәyә «İraq әcәmi» («İraqi-əcәm») adını vermişdilәr. Bəzən də bu yerlərə sadәcә «әcəm» deyilir ki, bu söz də, əslində, «İran» və ya «İran əһli, iranlı» mənası daşıyır; mәsәlən, Füzulinin aşağıdakı beytindә hәmin söz «iranlı» mənasındadır:
Süfrәmә hәr bir qonaq gәlsə, xәcalət çәkmәrәm,
Fәrqi yoxdur, ya türk gәlsin, ya әrәb, yaxud әcәm.
Bәzi tədqiqatçılar «əcəm» ifadəsini «danışa bilməyənlәr (danışmayanlar) ölkәsi» kimi tərcümə edirlәr. Başqa mülahizəyə görә isә aydın danışmayan vә ya pәltək adama əcəm deyirdilər.
Yad dillərә belə münasibәt bir çox başqa xalqların da tarixindә müşahidə olunur. Qədim yunanlar yunan olmayan vә yunanca danışmayan bütün xalqları varvar (pәltәk) adlandırırdılar. Slavyan dillәrindә işlənәn «nemes» sözü dә, ümumiyyətlә, avropalıları ifadə edirdi vә «pəltәk» mənası verirdi. Afrikada yaşayan qottentot («pəltәk») qəbilәsinə bu adı hollandlar vermişdilәr.
Məsəllər, deyimlər