yun. neos – yeni + yun. logos – söz
Başqa dillərdən mənimsənilən, yaxud dilin öz daxili imkanları hesabına yaranan yeni söz və ifadələr.
N.-lər çox vaxt elmi-texniki tərəqqi prosesinin, kommunikasiya sistemlərinin inkişafı nəticəsində meydana gəlir. Bəzi N.-lər sonradan dildə özünə yer tapmayaraq tamamilə unudula, digərləri geniş yayılaraq N. olmaqdan çıxa, yaxud tədricən daha az işlədilərək arxaizmə çevrilə bilər; məsələn, sovet hakimiyyəti illərində yaranmış və geniş yayılmış «kolxoz» ifadəsi atıq arxaizmdir. Dildə ümumi istifadə olunan N.-lərdən başqa, müəllif N.-ləri də mövcuddur. Adətən, müəllif N.-ləri kontekstdən kənarda işlədilmir. Lakin onlardan bəziləri sonradan dilin ümumi lüğət tərkibinə daxil olur; məs.: utopiya (Tomas Mor), robot (Karel Çapek), işıqfor (Rəsul Rza). N. termini ilk dəfə XVIII əsrin birinci yarısında Fransanın dilçilik elmində işlədilib. Avropa dillərində bu termin Azərbaycan dili ilə müqayisədə daha geniş mənaya malikdir: misal üçün, ingilis lüğətlərində o yalnız yeni yaranmış sözlərə deyil, həm də köhnə sözlərin yeni mənasına, hətta yeni ifadə tərzinə də aid edilir.
Jurnalistika terminləri lüğəti