Biologiya terminlərinin izahlı lüğəti

nekton

Su qatında fəal hərəkət edən heyvanlar.

Məsələn, balıqlar, kalmarlar, su məməliləri və s.

neqroid

İnsan irqlərindən biri.

Dəriləri, saçları, gözləri tünd rəngdədir. Saçları qıvrım, dodaqları qalındır. N. isti və tropik zonalarda yaşadıqlarına görə burun dəlikləri iri olur.

nematodlar

lat. nematoda

Dəyirmi qurdlar (ilkbədənboşluqlular) tipinin siniflərindən biri.

N. 2 yarımsinfə bölünür: fasamidlər və afasamidlər.

nematodozlar

Parazit nematodların bitki, heyvan və insanlarda törətdiyi xəstəlik.

nematosit

yun. “nema” – sap, tel; “cystos” – hüceyrə, qovuq

İbtidai çoxhüceyrəli orqanizmlərdə müdafiə funksiyası daşıyan dalayıcı hüceyrələr.

nemertinlər

lat. nemertini

Heyvanlar aləminin tipi.

Yastı qurdlara daha çox oxşasa da, quruluş xüsusiyyətlərinə görə təkamül nöqteyi-nəzərdən onlardan yuxarıda dayanırlar. Uzunluğu bir neçə millimetrdən 2 m-ə qədər olur. 1000-dək növü, 110 cinsdə birləşmişdir. Yalnız 1 sinfi əhatə edir. Əsasən okean və dənizlərdə sərbəst, parazit və simbioz həyat keçirirlər. Xəzər dənizində 1 növü aşkar edilmişdir.

nemoral flora və fauna

Genetik cəhətdən enliyarpaqlı meşələrlə əlaqədar olan bitki və heyvan növləri kompleksi.

neodiplostomoz

Neodiplostomum perlatum adlı parazit sorucu qurdun balıqlarda əmələ gətirdiyi xəstəlik.

neogen dövrü

yun. “neos” – yeni; “genos” – yaş

Kaynozoy erasının dövrü. N.D. 25 milyon il davam etmişdir.

N.D. 2 şöbəyə (epoxaya) bölünür: miosen və pliosen. İlk dəfə Avstriya geoloqu Moris Hörnes tərəfindən öyrənilməyə başlanmışdır.

neolamarkizm

Təkamül nəzəriyyəsinin bir sıra mürtəce müddəalarını inkişaf etdirən nəzəriyyə.

nereidlər

lat. nereidae

Həlqəvi qurdlar tipinin çoxqıllı qurdlar sinfinin bir fəsiləsi.

Bədəninin uzunluğu 5-10 sm (bəzi növlərində 90 sm-dək) olur. Dünyada 350-dək növü vardır. Xəzər dənizində Azov dənizindən gətirilmiş bir növü yaşayır.

nervizm

İnsan və heyvan orqanizmində tamamlanan fizioloji funksiya və proseslərin tənzimində sinir sisteminin əsas rolu haqqında təlim.

Termin kimi ilk dəfə rus fizioloqu İ.P.Pavlov tərəfindən işlədilmişdir.

nestorlar

lat. nestor

Tutuquşukimilər dəstəsinin cinsi.

Bədəninin uzunluğu 50 sm-ə çatan quşlardır. Vətəni Yeni Zelandiyadır. N.-ın 1 cinsdə birləşən 2 növü – keana və kaka yayılmışdır.

neştərçə

lat. branchiostoma

Xordalılar tipinin kəlləsizlər yarımtipindən heyvan növü.

Bədənini uzunluğu 8 m-ə qədər olur. İsti və mülayim dənizlərdə yaşayır.

nevralgiya

yun. “neuron” – damar, sinir; “algos” – ağrı

Əsəb və ya əsəb siniri (telləri) keçən yerdə özünü göstərən ağrı.