Все словари

İMRUZ fars.

imruz (əslində emruz) sözü Azərbaycan dilinə tərcümədə bu gün mənasındadır.

Məişətimizdə bu gün İmruz kişi adına nisbətən addan ənənəvi yolla yaranmış İmruzə qadın adı daha geniş yayılmışdır.

İNAD ərəb.

inad sözü dilimizdə dediyinin üstündə dayanan, dediyini yeritməyə çalışan, güzəştə getməyən, tərs, höcət mənasındadır.

Lakin bir də möhkəmlik xüsusiyyətləri ifadə edən əzm, dəyanət, səbat, mətanət, əzmindən dönməzlik mənaları da vardır. İnad kişi adı da əzm, dəyanət, dönməzlik anlamındadır.

İNAL türk.

inal hakim, hökmdar, xan, xanzadə, şahzadə, ana tərəfdən xan nəslinə aid olma, həmçinin dost, yoldaş anlamlarını ifadə edir.

Türkiyə türklərində geniş yayılmış kişi adlarındandır. Bu gün məişətimizdə ərəb-fars mənşəli şəxs adlarının nəfinə artan türk adlarındandır. Hələ məişətimizdə nadir hallarda təsadüf edilsə də, gələcəkdə İnal adlı gənclərin sayının artacağı şübhə doğurmur.

İNAR ərəb.

inar sözü dilimizdə işıq, nurlu, aydın mənasındadır.

Bu gün məişətimizdə İnar kişi adına nisbətən addan ənənəvi yolla yaranmış İnarə qadın adı məişətimizdə kifayət qədər geniş yayılmışdır.

İNAYƏT ərəb.

inayat sözü dilimizdə kömək, qayğı, diqqət, mərhəmət, rəhm, iltifat, şəfqət, yaxşılıq mənasındadır.

İNQİLAB ərəb.

inqilab sözü dilimizdə dəyişiklik, dəyişkənlik, hər hansı bir sahədə – elm, texnika, incəsənət və s. sahələrdə əsaslı, köklü dəyişiklik, yenilik mənasındadır.

İNSAF ərəb.

insaf sözündən olub, dilimizdə vicdan, ləyaqət hissi, öz hərəkətləri üçün mənəvi məsuliyyət hissi, vicdana müvafiq hərəkət, rəhm, mürüvvət, şəfqət, ədalət mənasındadır.

İNŞAALLAH ərəb.

inçaallah (əslində inçaAllah) sözündəndir.

Ərəb dilində olan İnşaallah sözü türk xalqlarının dillərində çoxişlənən ifadələrdəndir. Azərbaycan dilində də tez-tez istifadə edilir. “Allah qoysa”, “Allah istəyən olsa”, “Allahın iradəsi olarsa” mənalarında xeyir-dua, dilək təbiridir. İnşaallah ailələrdə çoxdan intizarında olduqları, Allahın köməyi, Tanrının yaratdığı, vücuda gətirdiyi həsrətlə gözlənilən uşağa qoyulan adlardandır. Bir də alqış mənasındadır. İnşaalah kişi adı Allah qoysa böyüyacak, valideynlarinin baçını uca edacak kimi mənalar ifadə edir. Adın təhrif olunmuş forması İnşalla da sonradan müstəqil kişi adı kimi rəsmiləşmişdir. Bu gün ad, əsasən, İnşalla şəklindədir. Azərbaycanın cənub bölgələrində geniş yayılmış şəxs adları sırasındadır.

İNŞALLA

İNTİQAM ərəb.

intiqam sözü dilimizdə düşməndən qisas alma, pislik gördüklərinə əvəzini qaytarmaq, yəni pislik etmək arzusu və işi, qisas, qisas alma, hayıf çıxma, hayıf alma, öc, əvəz çıxma mənalarındadır.

XX əsrdə məişətimizdə geniş yayılmış İntiqam kişi adı bu gün müşahidəediləcək dərəcədə azalmış kişi adları sırasındadır.

İNTİZAM ərəb.

intizam sözü dilimizdə nizam və qayda, səliqə, tərtib, həmçinin hər hansı bir qaydaya, üsula məcburi olan möhkəm qayda, qanun, nizamlı anlamlarını ifadə edir.

Azərbaycanda İntizam adının daşıyıcıları, əsasən, yaşlı nəslin nümayəndələridir.

İNTİZAR ərəb.

intizar sözü dilimizdə həsrət, səbirsizliklə, nigarançılıqla gözləmə anlamını ifadə edir.

İntizar klassik poeziyada ən çox rast gəlinən söz və ifadələrdəndir. XX əsrdə məişətimizdə geniş yayılmış adlardandır. Azərbaycan antroponimikasında müştərək şəxs adları sırasında olan İntizar bu gün unudulmaqdadır.

İRFAN ərəb.

irfan sözü dilimizdə bilik, bilgi, məlumat, mədəniyyət, maarif mənalarını ifadə edir.

“Quran”da rast gəlinən kəlmələrdəndir. İrfan İslamda ilahi sirlərdən, həqiqətdən xəbərdar olmaq mənasındadır. Azərbaycan antroponimikasında müştərək şəxs adları sırasında olan İrfan adının daşıyıcıları bu gün, əsasən, orta və yaşlı nəslin nümayəndələridir.

İRŞAD ərəb.

irçad sözü dilimizdə doğru yol göstərmə, doğru yola istiqamətləndirmə, qəflətdən oyatma, öyüd vermə mənasındadır.

İSA

ibrani. Yexotua sözünün ərəbcələşdirilmiş forması olan İsa sözü dilimizə ərəb dilindən keçmə sözlərdəndir. Yunanlarda ad İisus şəklindədir. Yəhudilərin dininə görə, İsa xristianlığın müqəddəs kitabı – “İncil” verilən peyğəmbərin adıdır.