İraq Respublikası
Paytaxtı: Bağdad şəhəri
Sahəsi: Təxminən 438,317 km²
Əhali sayı: Təxminən 44 milyon (2024)
Etnik tərkibi: Əsas etnik qruplar ərəb (təxminən 75-80%), kürd (təxminən 15-20%), türkmən, assuriyalı və digər azlıqlar
Rəsmi dilləri: Ərəb və kürd dili
Valyutası: İraq dinarı (IQD)
1. Ərazisi (coğrafi mövqeyi)
İraq Yaxın Şərqdə yerləşir. Şimalda Türkiyə, qərbdə Suriya və İordaniya, cənubda Səudiyyə Ərəbistanı və Küveyt, şərqdə İran ilə həmsərhəddir.
2. Dövlət quruluşu
Federal parlament respublikasıdır. Hazırda (2025-ci il) prezident Əbdüllətif Rəşid, baş nazir isə Məhəmməd Şiya əs-Sudanidir. Prezident əsasən simvolik vəzifə daşıyır, baş nazir isə hökumətə rəhbərlik edir və əsas qərarları verir.
3. İqtisadiyyatı
İqtisadiyyatı əsasən neft ixracına əsaslanır və gəlirlərinin böyük hissəsi bu sektordan əldə edilir. Ölkə dünyanın ən böyük neft ehtiyatlarına malik dövlətlərindən biridir. Neft sənayesi, kənd təsərrüfatı, ticarət və xidmətlər əsas sahələrdir. Əsas ixrac məhsulu isə xam neftdir (dövlət gəlirlərinin 90%-dən çoxunu təşkil edir).
4. İqlimi və təbiəti
İqlimi əsasən quru və subtropikdir. Yay ayları çox isti və quraq keçir, temperatur bəzi yerlərdə 50°C-yə çatır. Qış ayları isə mülayim və nisbətən yağışlı olur. Əsas çayları Dəclə və Fəratdır, bu çaylar İraqın kənd təsərrüfatı və su ehtiyatları üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Səhralar və yarımsəhralar ölkə ərazisinin böyük hissəsini təşkil edir.
5. Görməli yerləri
Bağdad şəhəri, qədim Babil xarabalıqları, Ur şəhəri, Hatra və Samarra kimi tarixi məkanlar turistlər üçün diqqət cəlb edən yerlərdəndir.
6. Təhsil sistemi
Təhsil sistemi ibtidai (6 il məcburi), orta (3+3 il) və ali təhsildən ibarətdir. Təhsil pulsuzdur. Bağdad və Mosul universitetləri ən nüfuzlu ali məktəblərdir. Uzun illər davam edən münaqişələr təhsil sisteminə mənfi təsir göstərib, lakin son illərdə bərpa və inkişaf işləri aparılır.
Ölkənin əsas universitetləri: Bağdad Universiteti, Müstənsiriyyə Universiteti, Nəcəf Universiteti, Ərbil Salahəddin Universiteti, Mosul Universiteti, Basra Universiteti.
7. Mədəniyyəti
Ölkə zəngin və qədim mədəniyyətə malikdir. Bu ərazi Mesopotamiya sivilizasiyasının beşiyi hesab olunur. Ərəb və İslam mədəniyyətinin güclü təsiri var. Ədəbiyyat, musiqi və incəsənət sahəsində İraq tanınmış şəxsiyyətlər yetişdirib. Ensi, ud və dəf kimi musiqi alətləri geniş yayılmışdır. İraqda qədim Babil və Assuriya memarlıq nümunələri ilə yanaşı, İslam memarlığı da üstünlük təşkil edir. Kulinariya mədəniyyətində düyü, ət və ədviyyatlar əsas yer tutur.