Dictionaries
Məsəllər, deyimlər
BİR GÖZÜ ALA DAĞA BAXIR, BİR GÖZÜ QARA DAĞA...
►Konkret qərar verə bilməyən, dəqiq və sabit mövqeyi olmayan, tez-tez fikrini dəyişən, hərdəmxəyal adamlarla bağlı işlədilən ifadə.
İfadə rənglər haqqında qədim xalq təsəvvürlərindən qaynaqlanır.
Qәdim zamanlarda adamlar cәhәtlәri rәnglәrin adı ilә ifadә edərdilәr. Bir sıra dağ, çay vә s. adlarını nәzәrdәn keçirdikdә mәlum olur ki, onlarda «ağ» vә «qara» sözlәri müxtəlif cәhәtlәri әks etdirir: Ağsu–Qarasu, Ağ çay–Qara çay, Ağ (ala) dağ–Qara dağ vә s. Güman ki, yuxarıdakı ifadәdә «ağ» әvәzinә «ala» işlәnmәsi ritm, ahәng mәqsәdilә baş vermiş bir hadisәdir.
«Ala dağ–Qara dağ» ifadələrinə «Kitabi-Dədə Qorqud» toponimlərində də rast gəlmək olar – dastanda «Ala dağ–Qara dağ», «Ala dərə–Qara dərə» kimi ifadələr yer alıb.
«Bir gözü Ala dağa baxır, bir gözü Qara dağa» deyimində də bir-birinə əks olan rənglərin «ala» ilə «qara»nın qarşılaşdırılması, əslində, təzad yaratmaqla ifadə olunan fikri daha da gücləndirmək məqsədi güdür.
Müasir danışıq dilindә «Bir gözü şimala baxır, bir gözü cәnuba», «Bir gözü şәrqә baxır, bir gözü qәrbә» ifadәlәri dә işlәdilir vә hər biri qəti qərara gələ bilməməyi, tərəddüd etməyi bildirir.
Ana dilimizdə bəzi məqamlarda bu ifadə kimdəsə çəpgözlüyü bildirmək məqsədilə də işlədilir.
Məsəllər, deyimlər