Dictionaries
Tarix terminləri lüğəti
taypinlər
çin. – “böyük sükunət”
Çində 1850–1864-cü illərdə mancur Tzin sülaləsinin hökmranlığına qarşı kəndli üsyanının iştirakçıları.
Xun Syusyuanın başçılıq etdiyi T. Çinin cənubunda 30 milyon insanın yaşadığı böyük əraziləri tutaraq öz dövlətlərini yaradıblar. Nankin şəhəri T. dövlətinin paytaxtı, Xun Syusyuan isə imperator elan edilib. T.-in proqramı utopik xarakter daşıyıb və ümumi bərabərliyə əsaslanan dövlətin təşəkkülünü nəzərdə tutub. Reallıqda isə onların sosial-iqtisadi siyasəti kəndlilərdən alınan torpaq icarəsi haqqının azaldılması və mülkədarların vergi yükünün artırılması ilə məhdudlaşıb. 1853–1856-cı illərdə T. Çinin mərkəzində xeyli yeni ərazilər tutublar. Lakin üsyanın rəhbərləri arasında kəskinləşən ziddiyyətlər T.-in mövqelərinin zəifləməsinə səbəb olub. Bundan istifadə edən Tzin sülaləsinin qoşunları əks-hücuma keçərək 1864-cü ildə onların, demək olar, bütün dayaq məntəqələrini ələ keçiriblər. Həmin ilin iyulunda Nankinin alınması və Xun Syusyuanın intihar etməsindən sonra üsyan yatırılıb. Lakin T.-in kiçik dəstələri 1868-ci ilə kimi müqaviməti davam etdiriblər.
Tarix terminləri lüğəti