İbtidai siniflər üçün terminlər lüğəti

paralelepiped

Oturacaqları paraleloqram olan prizma.

paraleloqram

Qarşı tərəfləri paralel və bərabər olan dördbucaqlı.

Romb, düzbucaqlı, kvadrat paraleloqramdır.

paraolimpiya

Fiziki imkanları məhdud şəxslər arasında keçirilən beynəlxalq idman yarışları.

Paraolimpiya oyunlarının emblemi «agitos» (hərəkət edirəm) adlanır. Emblemdə ağ fonda qırmızı, göy və yaşıl rəngli yarımkürələr əks olunmuşdur.

parametr

Riyazi formul daxil olan və öz sabit qiymətini yalnız həmin məsələ şəraitində saxlayan kəmiyyət.

parça

Düz xəttin A və B nöqtələri arasında yerləşən nöqtələr çoxluğu.

parlament

Bütünlüklə və ya qismən seçilmiş nümayəndələrdən təşkil olunmuş ali qanunverici məclis.

Azərbaycanda parlament Milli Məclis adlanır.

partitura

pasterizasiya

Yeyinti məhsullarını müəyyən həddə qədər (60-90°C) qızdırmaqla onların tərkibindəki mikrobların inkişafının qarşısını almaq.

Pasterizasiya zamanı bakteriyalar, mikroorqanizmlər tələf olsa da, sporlu bakteriyalar salamat qalır. Buna görə də pasterizə edilmiş məhsulları çox saxlamaq olmaz.

pauza

Musiqinin səslənməsində fasilə, tənəffüs; bu fasilənin uzunluğunu bildirən işarə.

Pauza notların uzunluğuna bərabər olur. Pauzanın bütöv, yarım, çərək, səkkizlik və s. növləri vardır.

pazl

Müxtəlif formalı fraqmentlərdən (hissələrdən) bütöv şəklin, mozaikanın yığılmasının tələb olunduğu oyun.

Pazl diqqəti, bədii və məntiqi düşüncəni inkişaf etdirir, hissələr arasında əlaqəni tam və düzgün anlamağa kömək edir.

penalti

Futbolda onbirmetrlik cərimə zərbəsi.

Penalti öz cərimə meydançasında qaydaları pozan komandaya qarşı təyin edilir. Penalti zamanı futbolçu xüsusi işarələnmiş yerdən rəqib komandanın qapısına topla zərbə vurur.

pentatonika

Oktava çərçivəsində yerləşən beşpilləli səs sistemi; müxtəlif yüksəkliyə malik beş səsdən ibarət səs sırası.

pentomino

Beş kvadratın birləşməsindən alınan fiqur.

periferiya qurğuları

Kompüterə qoşulan əlavə qurğular: printer, skaner, səsucaldanlar, mikrofon, rəqəmsal kamera və s.

Bu qurğular kompüterə informasiyanın daxil edilməsi və ya ondan xaric edilməsinə imkan yaradır.

perimetr

Müstəvi həndəsi fiqurun bütün tərəflərinin uzunluqları cəmi.

Məsələn, çoxbucaqlının perimetri onun tərəfləri cəminə bərabərdir. Perimetr P hərfi ilə işarə olunur.