Livan Respublikası

Livan Yaxın Şərqdə, Aralıq dənizinin şərq sahilində yerləşir. Şimal və şərqdə Suriya, cənubda isə İsraillə həmsərhəddir.

Parlament respublikasıdır. Hazırda (2025-ci il) ölkənin prezidenti yoxdur, çünki 2022-ci ilin oktyabrında prezident Mişel Aunun səlahiyyət müddəti başa çatdıqdan sonra yeni prezident seçilə bilməyib. Ölkənin idarəçiliyi əsasən Baş nazir Nəcib Mikati və Livan parlamentinin sədri Nəbih Berri tərəfindən həyata keçirilir.

İqtisadiyyatı əsasən bankçılıq, ticarət və turizmə əsaslanır. Ölkə əvvəllər Yaxın Şərqin maliyyə və ticarət mərkəzi kimi tanınırdı. Lakin son illərdə dərin iqtisadi böhran yaşanır. 2019-cu ildən bəri ölkədə yüksək inflyasiya, milli valyutanın (Livan funtu) dəyərdən düşməsi, işsizlik və yoxsulluq artımı müşahidə olunur. Bank sektoru çöküb, dövlət borcu çox yüksəkdir. Beynəlxalq yardım və islahatlar olmadan Livanın iqtisadi vəziyyətinin yaxşılaşması çətin görünür.

Ölkə Aralıq dənizi iqliminə malikdir. Yaylar isti və quraq, qışlar isə mülayim və yağıntılı keçir. Dağlıq ərazilərdə isə qışda qar yağır. Ölkənin təbiəti müxtəlifdir: Aralıq dənizi sahili, Livan dağları və Bekaa vadisi əsas coğrafi bölgələrdir. Şam meşələri, çaylar və məhsuldar vadilər Livanın təbii gözəlliklərini təşkil edir.

Baalbek məbədi, Jeita mağarası, Beyrut şəhəri, Biblos (dünyanın ən qədim şəhərlərindən biri), Sidon və Tirus liman şəhərləri turistlər üçün maraqlı yerlərdəndir.

Təhsil sistemi yüksək səviyyəli və çoxdillidir. Təhsil dövlət və özəl məktəblər vasitəsilə həyata keçirilir. Ölkədə təhsil sistemi üç mərhələdən ibarətdir: ibtidai təhsil (6 il), orta təhsil (3 il əsas, 3 il tam orta), ali təhsil (universitetlər və kolleclər). Dövlət məktəblərində təhsil pulsuzdur, lakin əksər ailələr övladlarını özəl və dini məktəblərə göndərir. Təhsil ərəb, fransız və ingilis dillərində aparılır.

Ölkənin əsas universitetləri: Beyrut Amerika Universiteti, Livan Amerika Universiteti, Livan Universiteti, Saint Joseph Universiteti, Balamand Universiteti.

Mədəniyyəti ərəb, feniya, osmanlı, fransız və digər Qərb təsirlərinin qarışığıdır. Ölkə ədəbiyyat, musiqi, incəsənət və mətbəxi ilə tanınır. Livan musiqisində məşhur ifaçılar Fairuz və Vail Kfoury böyük rol oynayıb. Mətbəxi isə humus, tabbouleh, kebab və manakish kimi yeməklərlə məşhurdur. Beyrut Yaxın Şərqin "Paris"i adlanır və ölkədə teatr, kino və moda sənayesi inkişaf edib. Livanda dini və etnik müxtəliflik mədəniyyətə rəngarənglik qatır.