Qayana Kooperativ Respublikası

Qayana Cənubi Amerikanın şimal-şərqində yerləşir. Şimaldan Atlantik okeanı, şərqdən Surinam, cənubdan Braziliya, qərbdən Venesuela ilə həmsərhəddir.

Prezident respublikasıdır. Hazırda (2025-ci il) prezident Məhəmməd İrfaan Alidir.

İqtisadiyyatı əsasən kənd təsərrüfatı, mədənçilik və enerji sektoruna əsaslanır. Ölkənin əsas ixrac məhsulları qızıl, boksit, şəkər qamışı, düyü və oduncaqdır. Son illərdə neft hasilatının artması Qayananın iqtisadiyyatını sürətlə inkişaf etdirib. Neft-qaz sektoru ölkəyə böyük gəlir gətirir və gələcəkdə iqtisadiyyatın əsas dayağı kimi qiymətləndirilir. Turizm də inkişaf etməkdə olan sahələrdən biridir.

Ölkə ekvatorial iqlimə malikdir. İlin əksər hissəsində isti və rütubətli hava hökm sürür. Ölkə sıx tropik meşələrlə örtülmüşdür və çaylarla zəngindir. Təbiəti şəlalələr, geniş savannalar və zəngin biomüxtəliflik ilə seçilir.

Kaieteur şəlaləsi, Orinduik şəlaləsi, İvokrama meşə qoruğu, Şell çimərliyi, Corctaun şəhərindəki müqəddəs kilsələr və binalar turistlər üçün cəlbedici yerlərdəndir.

Təhsil sistemi Britaniya modelinə əsaslanır. Dövlət təhsili pulsuzdur və ibtidai, orta və ali təhsildən ibarətdir. Ölkədə əsas ali təhsil müəssisəsi Corctaun Universitetidir. Məktəblərdə ingilis dili əsas tədris dilidir.

Ölkənin əsas universitetləri: Qayana Universiteti, Texnologiya İnstitutu, Amerika Tibb Universiteti, Qayana İslam Akademiyası.

Mədəniyyəti afro-karib, hind, avropa və yerli amerika təsirlərinin qarışığından ibarətdir. Ölkədə musiqi və rəqs mühüm yer tutur, reggi, calypso və çutney musiqi janrları məşhurdur. Ənənəvi festivallar, xüsusilə Hindu Diwali, Xristian Miladı və Afro-Qayanalıların təşkil etdiyi Emansipasiya günü geniş qeyd olunur. Mətbəxində hind, kreol və karib mətbəxinin təsiri güclüdür. Karnavallar və rəngarəng mərasimlər mədəni həyatın əsas hissəsidir.