Yeni Zelandiya
Paytaxtı: Velinqton şəhəri
Sahəsi: Təxminən 245,857 km²
Əhali sayı: Təxminən 5.1 milyon (2023)
Etnik tərkibi: Əhalinin əsas hissəsini avropalılar (təxminən 70%), yerli Maori xalqı (16-17%), asiyalılar və Sakit Okean adalarından gələn digər etnik qruplar təşkil edir.
Rəsmi dilləri: İngilis dili, maori dili, Yeni Zelandiya işarə dili
Valyutası: Yeni Zelandiya dolları (NZD)
1. Ərazisi (coğrafi mövqeyi)
Yeni Zelandiya Sakit Okeanın cənub-qərbində, Avstraliyanın təqribən 2000 km cənub-şərqində yerləşən ada dövlətidir. İki əsas ada – Şimal Adası və Cənub Adası, eləcə də bir neçə kiçik adadan ibarətdir.
2. Dövlət quruluşu
Konstitusiyalı monarxiya və parlamentli demokratiyadır. Hazırda (2025-ci il) dövlət başçısı Britaniya kralı III Çarlzdır, baş nazir isə Christopher Luxondur. Ölkəni baş nazir və parlament idarə edir.
3. İqtisadiyyatı
İqtisadiyyatı bazar iqtisadiyyatına əsaslanır və əsasən aqrar sənaye, turizm və xidmət sektoru üzərində qurulub. Ölkə dünyanın aparıcı süd məhsulları, ət, meyvə və ağac emalı ixracatçılarından biridir. Texnologiya və informasiya sektoru da son illərdə sürətlə inkişaf edir. Yeni Zelandiya Azad Ticarət Sazişləri sayəsində qlobal bazara açıq bir ölkədir və ən böyük ticarət tərəfdaşları Çin, Avstraliya, ABŞ və Yaponiyadır.
4. İqlimi və təbiəti
Ölkə mülayim okean iqliminə malikdir. Ölkənin şimalı daha isti, cənubu isə daha sərin olur. Qışda temperatur 0-10°C, yayda isə 20-30°C arasında dəyişir. Təbiəti zəngindir. Ölkə nadir flora və faunası, o cümlədən yalnız burada yaşayan kivi quşu ilə tanınır.
5. Görməli yerləri
Milford Sound, Rotorua termal bölgəsi, Fiordland Milli Parkı, Hobbiton Film Kəndi, Taupo Gölü və Tongariro Milli Parkı turistlər üçün maraqlı yerlərdəndir.
6. Təhsil sistemi
Təhsil sistemi yüksək keyfiyyəti ilə tanınır və üç əsas pillədən ibarətdir. İbtidai və orta təhsil 5 yaşdan başlayaraq məcburidir və 13 illikdir. İbtidai (1-8 yaş) və orta məktəb (9-13 yaş) mərhələlərindən ibarətdir. Təhsil əsasən dövlət tərəfindən maliyyələşdirilir və əhalinin geniş hissəsi üçün pulsuzdur.
Ölkənin əsas universitetləri: Auckland Universiteti, Otago Universiteti, Victoria Universiteti, Canterbury Universiteti, Waikato Universiteti, Massey Universiteti, Lincoln Universiteti.
7. Mədəniyyəti
Mədəniyyəti Maori ənənələri, Avropa təsiri və müasir qlobal dəyərlərin birləşməsindən formalaşıb. Maori xalqının dili, musiqisi, rəqsləri (haka), sənəti və adətləri ölkənin mədəni kimliyinin ayrılmaz hissəsidir. Rugby və kriket ən populyar idman növlərindəndir. Yeni Zelandiya kinosu və musiqisi də beynəlxalq səviyyədə tanınır. Ölkə, açıq hava festivalları, teatr və incəsənət tədbirləri ilə də zəngindir.