Yerin geoloji inkişaf tarixində ən qədim, süxurların qranitləşməsi ilə müşayiət edilən qırışıqlıq dövrü.
Arxeydə başlanmış bu qırışıqlığın mərhələləri haqqında müxtəlif fərziyyələr mövcuddur. Yer planetində ilk quru ərazilərin, Şərqi Avropa, Sibir, Çin-Koreya, Tarim, Avstraliya kimi qədim platformaların yaranması A.Q. ilə bağlıdır.
Həmçinin bax: