Словари
Azərbaycan dastanlarının leksikası
buta1 fars
Qönçə. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)
Odu igidlərin xası,
Odu gülümün butası,
İsabalının ağası,
Ağam bir dəli, bir dəli.
(Paris nüsxəsi, 12-ci məclis)
buta2
fars. butə
1. İçində qızıl, gümüş əritmək üçün odadavamlı materialdan (gildən) hazırlanmış qab. Azərbaycan dastanlarında aşiq və məşuq arasında xəyali əlaqə rоlunu оynayır.
2. Məhəbbət dastanlarında ilahi bir məhəbbətin nümunəsi оlaraq sеçilmiş qəhrəmana – aşiqə aşıqlıq, şairlik istеdadı bəxş еdilməsi. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)
Dastanlarımızda aşiqə buta vеrilməsi Xızır tərəfindən еşq şərbətinin içirdilməsi ilə başlayır.
İstanbuldan buta alıb gəlmişəm,
İstanbulda arzumanım qalmadı.
Çənlibel oylağım, Qırat dayağım,
At minməkdə arzumanım qalmadı.
(“Koroğlunun İstanbul səfəri”)
buta3
Nişan, nişanə. (“Koroğlu” dastanının lüğəti)
Vardı başının xatası.
Döşündə oxun butası.
Verməz Mehrinin atası,
Bu sövdadan qayıt, aşıq!
(“Koroğlunun Dərbənd səfəri”)
Azərbaycan dastanlarının leksikası