Təqribən 700–400 min il əvvəl mövcud olmuş Erkən Paleolit dövrünün ən qədim arxeoloji mədəniyyəti.
Ş.M.-nə aid ilk nümunələr XIX əsrin 60-cı illərində Paris yaxınlığındakı Şel yaşayış yerindən tapıldığı üçün belə adlandırılıb. Ş.M. üçün daşdan hazırlanmış ən primitiv əmək alətləri – çopper və çoppinqlər səciyyəvi hesab olunur. Ş.M. insanlarının fiziki tipi arxantroplara (pitekantrop, sinantrop, Heydelberq adamı və s.) uyğun gəlir. Onlar ovçuluq və yığıcılıqla məşğul olublar. Ş.M.-nə aid nümunələr Azərbaycanda Azıx mağarasının 6-cı təbəqəsindən tapılıb.
Tarix terminləri lüğəti