Məsəllər, deyimlər

SƏLİB YÜRÜŞÜ

►Bir şeyә qarşı mütәşәkkil, davamlı və ardıcıl şəkildə aparılan mübarizәni bildirən ifadə.

İfadə XI–XIII әsrlәrdә katolik kilsәsinin təkidi ilə Qüdsü (Yerusәlimi) azad etmək üçün Yaxın Şәrqdə aparılan səlib müharibələrindən qaynaqlanır.

Kilsә «müqәddәs torpağı» «dinsizlәrdәn» (yәni müsәlmanlardan) azad etmәk şüarını irәli sürmüşdü, çünki 1095-ci ildə bütün səlcuq türkləri Qərbi Asiyaya yürüşə başlamışdılar. Onlar Yerusəlimi (Qüdsü) misirlilərin əlindən almışdılar. Xristian zəvvarlar əsrlərboyu müsəlmanların əlində olan Yerusəlimi ziyarət etmişdilər.

Konstantinopolda (indiki İstanbul) hökmranlıq edən və Kiçik Asiyanın böyük hissəsi türklər tərəfindən əlindən alınan Bizans imperatoru indi Qərbdən yardım istəyirdi. Roma papası II Urban Klermon şəhərində din xadimlərinin şurasını çağırır və Yerusəlimi türklərin əlindən almağa səsləyir. Toplantıya gələnlər, o cümlədən fransız zadəğanları papanın çağırışına səs verirlər. Onlar «Allah bizi çağırır!» şüarını səsləndirərək müqəddəs müharibədə iştirak edəcəkləri barədə and içirlər.

Әslindә, Roma papasının vә Avropa feodallarının başçılıq etdiklәri bu yürüşlәr Şәrqdә yeni torpaqlar tutmaq, әhalini istismar etmәk vә mәnfәәt әldә eləmәk mәqsәdi güdürdü. İki әsr müddәtindә sәlib yürüşlәri 8 dәfә tәkrar olunmuşdu.

Xristianlıq ideyaları və rəmzləri uğrunda müsəlmanlarla böyük döyüş təcrübəsinə malik olan ispanlar bu yürüşləri «crorada», yəni «xaç» adlandırırdılar. Amma demək lazımdır ki, səlib yürüşləri öz məqsədinə çata bilmədi. O vaxtdan şər qüvvələrə qarşı istənilən döyüş səlib yürüşü, yaxud «xaç yürüşü» adlandırılır.