Словари
Tarix terminləri lüğəti
xüms
ər. – beşdə bir hissə
Quranla rəsmiləşdirilmiş və müxtəlif növ qənimətlərin 1/5-ni təşkil edən vergi növü.
Məhəmməd peyğəmbər tərəfindən tətbiq olunan X. ilk öncə bütün hərbi qənimətlərin 1/5-nin ona verilməsini nəzərdə tutub. Sonrakı dönəmlərdə isə X. fərqli mənalarda işlənib:
1) qənimətin xəlifə və ya dövlət başçısının hesabına köçürülən hissəsi;
2) dəniz məhsullarının (mirvari, qiymətli daşlar, ənbər və s.) istehsalından tutulan vergi;
3) aşkarlanan dəfinənin dövlətə çatan hissəsi;
4) müsəlmanın qeyri-müsəlmana torpaq satdığı halda dövlətə ödədiyi rüsum.
Tarix terminləri lüğəti