Biologiya terminlərinin izahlı lüğəti

mikroqamet

Hərəkətli kiçik erkək cinsi hüceyrə.

mikroskop

yun. “mikro” – kiçik, “skopio” – müşahidə etmək, baxmaq

Gözlə görünməyən obyektləri öyrənmək üçün istifadə edilən böyüdücü cihaz.

mikroskopiya

Hüceyrə və onun kiçik orqanoidlərinin, birhüceyrəli orqanizmlərin (ibtidailərin) mikroskopla öyrənilməsi metodu.

mikrotəkamül

Populyasiya (növ) daxilində baş verən və onun genetik tərkibinin dəyişilməsinə səbəb olan təkamül prosesi.

mikroorqanizm

lat. “micro” – kiçik

Canlılar aləminin müxtəlif şöbə və tiplərinə aid olan kiçik quruluşlu orqanizmlər.

M.-lərə bitki, heyvan və göbələklər aid ola bilər. M. minerallaşmada iştirak edib üzvi maddələrin qeyri-üzvi maddələrə qədər parçalanmasını təmin edir, müxtəlif xəstəliklərin törədiciləridir, intensiv çoxalma qabiliyyətlidirlər.

mirabilis

lat. mirabils

Eyniadlı fəsilədən çoxillik ot cinsi.

Dünyada 60, Azərbaycanda isə 3 növü yayılmışdır. Geniş yayılan növü isə gecə bənövşəsidir.

miqrant

Miqrasiya edən heyvan növünün konkret fərdi.

miqrasiya

Heyvanların müəyyən istiqamətdə və ilin müəyyən vaxtında qanunauyğun yerdəyişməsi.

M.-lar yem tapmaq, uğurlu nəsil vermək və qışlamaq üçün böyük ərazi dəyişmək, hətta bir qitədən başqasına getmək və digər səbəblərdən dolayı baş verə bilər.

mineral

fr. “mineral”, lat. “mineruda” –  filiz

Yer kürəsində təbii fiziki-kimyəvi proseslərin nəticəsində yaranan, individuallaşmış fiziki-kimyəvi cisim.

miokard

Ürəyin əzələ qişası.

miologiya

yun. “mio”, “myos” – əzələ

Əzələləri öyrənən elm.

miozin

yun. “mio”, “myos” – əzələ

Əzələ toxumasının tərkibinə daxil olan yığıcı elementlər (miofibril) və əzələnin başqa zülalları ilə birlikdə (aktinlə) yığıcı zülalları.

mitoxondri

yun. “mitos” – sap, “xondrion” – dənəvər

Sitoplazmanın kürəvari və uzunsov orqanoidi.

M. hüceyrənin “enerji stansiyası” olub əsas enerjili maddə olan ATF-i sintez edir.

mitoz

yun. “mitos” – sap

Hüceyrələrin və nüvənin dolayı bölünməsi.

Bölünmədə genetik materialların bərabər paylanması nəticəsində hüceyrələr ikiyə bölünürlər.

mixəkgülü

lat. matthiola

Xaççiçəklilər (kələmçiçəklilər) fəsiləsindən birillik və ya ikiillik ot bitkisi cinsi.

Kiçiklərin boyu 20-25 sm, orta 30-45 sm və böyüklər 60-80 sm-dir. Azərbaycanda yayılan 6 növündən yalnız 1 növü – adi şəbbugülü becərilir.