Biologiya terminlərinin izahlı lüğəti

bitki bakteriozları

Bakteriyaların bitkilərdə törətdikləri xəstəliklər.

Meyvə bitkilərinin köklərində xərçəng xəstəliyi, pambıqda hommoz xəstəli B.B.-na aiddir.

bitki fiziologiyası

Bitki orqanizmində gedən həyat fəaliyyəti proseslərini, onların bir-biri ilə və xarici mühitlə qarşılıqlı əlaqəsini biologiya sahəsi.

bitki qruplaşması

Bir-biri ilə, eləcə də mühitin canlı və cansız komponentləri ilə mürəkkəb qarşılıqlı əlaqədə olan bitkilərin məcmusu.

bitki örtüyü

Yer kürəsində, yaxud onun  müəyyən bir hissəsində yayılmiş bitki qruplaşmalarının məcmusu.

bitlər

lat. anoplura

Qansoran həşərat dəstəsi.

Boyu 1-5 mm-dir. Qanadları olmur. Ağız aparatı sancıb-sorucudur. 200-ə yaxın növü var. Natəmiz şəraitdə sürətlə inkişaf edirlər.

biyan

lat. glycyrrhiza

Paxlalılar fəsiləsindən çoxillik ot cinsi.

“Şirinbiyan” adı ilə də tanınır. Yarpağı tək lələkvari, çiçəyi bənövşəyiyə çalır. Azərbaycanda 5 növü var. Texniki və dərman bitkisidir. Kök və kökümsovlarından hazırlanan şərbət öskürək və zökəm zamanı olduqca faydalıdır.

bizon

lat. bison

Cütdırnaqlar dəstəsinin başbuynuzlular fəsiləsindən vəhşi öküz.

Avropa zubruna yaxındır. Şimali Amerikada yaşayır. İri heyvandır. Dərisinin əsas hissəsi uzun sıx tüklə örtülüdür.

blastomer

yun. “blast” – cücərti, rüşeym, “meras” – hissə

Ziqotun bölünməsi nəticəsində yaranan və gələcək çoxhüceyrəli rüşeymi təşkil edən hissələr.

blastula

yun. “blast” – cücərti, rüşeym

Çoxhüceyrəli orqanizmlərdə mayalanmış yumurtanın (ziqot) blastomerə bölünməsilə başa çatan rüşeymin inkişaf mərhələsi.

blefarit

Göz qapağı kənarlarının iltihabı.

blennoreya

Gözün selikli qişasının irinli iltihabı. İnfeksiya amili müxtəlif mikroblardır.

boa

lat. constrictor

Pulcuqlular dəstəsinin yatağanlar fəsiləsindən ilan.

Uzunluğu 4 m-dək, metal parıltılı, pulcuqlarının rəngi dəyişkəndir. B. tropik Amerikada yayılmışdır. Şikarına sarılıb boğmaqla ov edir.

boğazlıq

Məməli heyvanlarda yumurta hüceyrənin mayalanmadan balanın doğulmasına qədər keçdiyi fizioloji vəziyyət.

B. dövrünün davametmə müddəti məməli heyvanın ölçülərindən asılı olaraq dəyişir. İri ölçülü növlərin B. dövrü 22 aya qədər, xırda ölçülülərdə isə 1 aya qədər davam edir.

boğazotu

lat. prunella

Çoxillik çiçəkli bitki cinsi.

Bir çox növlərindən dərman məqsədilə, qara B.-dan isə limonadların hazırlanmasında istifadə olunur.

borudişlilər

lat. tubulidentata

Məməli heyvan dəstəsi.

Dəstəyə 1 fəsilə və bu fəsiləyə aid olan 1 cins aiddir. Uzunluğu 1-1,5 m, quyruğu 0,4-0,6 m, çəkisi 50-70 kq olur. 10 ilə qədər yaşayır. Ətinə və dərisinə görə ovlanır.