Lüğət seçin
Tarix terminləri lüğəti
ÇK (çeka)
rus. чрезвычайная комиссия – «fövqəladə komissiya» sözlərinin baş hərflərinin tələffüz formasından ibarət abreviatura
Rusiyada 1917-ci il oktyabr çevrilişindən sonra əks-inqilaba və sabotaja qarşı mübarizə məqsədilə yaradılmış xüsusi səlahiyyətli cəza orqanı.
1917-ci ilin dekabrında fəaliyyətə başlamış Ç., əslində, nəinki yeni rejimin düşmənlərinə, fərqli düşüncəyə malik bütün insanlara qarşı “qırmızı terror”u həyata keçirən orqana çevrilib. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin süqutundan sonra təkcə 1920-ci ilin aprelindən 1921-ci ilin avqustunadək olan müddətdə ölkədə 48 min insan Ç.-nın qurbanı olub. Onların da əksəriyyətini ziyalılar təşkil edib. Ç. 1922-ci il fevralın 6-da ləğv olunub, onun səlahiyyətləri Rusiya Daxili İşlər Xalq Komissarlığı yanında yaradılmış Dövlət Siyasi İdarəsinə (QPU) verilib.
Tarix terminləri lüğəti