Lüğət seçin
Coğrafiya terminləri lüğəti
coğrafi determinizm
yun. geo – Yer + yun. grapho – yazıram, təsvir edirəm + lat. determinare – məhdudlaşdırmaq
Coğrafi mühitin insan cəmiyyətinə həlledici təsiri haqqında konsepsiya, təlim.
Bu konsepsiyaya görə, ölkələrin və xalqların sosial-iqtisadi inkişaf səviyyəsi, ilk növbədə, onları əhatə edən coğrafi mühitdən asılıdır. C.D.-in bəzi elementləri antik müəlliflərin (Strabon, Hippokrat) əsərlərində öz əksini tapıb, lakin təlim kimi o, XVIII əsrdə formalaşıb; məsələn, fransız alimi Şarl Monteskyö hər bir ölkədə mövcud olan siyasi idarəçilik sistemini də coğrafi mühitin təsiri ilə izah edirdi. Onun fikrincə, əsl demokratiya yalnız kiçik ölkələrdə mümkündür, orta ölçülü ölkələrdə sabitlik üçün monarxizm, böyük ölkələrdə despotizm qaçılmazdır. Sonradan bu baxışlar federalizm və hakimiyyət bölgüsü kimi siyasi prinsiplərin formalaşmasında böyük rol oynayıb.
Coğrafiya terminləri lüğəti