slav. земъ – torpaq, döşəmə
1565–1572-ci illərdə IV İvan Qroznı (1547–1584) tərəfindən yaradılmış xüsusi hökmdar udeli – opriçninadan kənarda qalan ərazilərin ümumi adı.
Rus dövlətinin əksər ərazisi Z.-ya daxil edilib. Eyni qəza daxilində həm opriçnina, həm də Z. torpaqları olub. Novqorod şəhəri iki yerə – opriçnina və Z. hissələrinə bölünüb. Moskva isə bütünlükdə Z.-ya aid edilsə də, orada bəzi opriçnina küçələri mövcud olub. 1572-ci ildə Z. və opriçnina torpaqları yenidən birləşdirilib.
Tarix terminləri lüğəti