İbtidai siniflər üçün terminlər lüğəti

bölünən

Bölmə əməlində bərabər hissələrə ayrılan ədəd.

10 : 5 = 2 əməlində «10» bölünəndir. «5» ədədi «10» ədədini 5 bərabər hissəyə bölür.

böyükdür işarəsi

Bir ədədin digərindən kəmiyyətcə böyük olduğunu bildirən riyazi işarə: >.

                                         5>3

brutto

Qablaşdırılmış məhsulun qab ilə birlikdə kütləsi.

bucaq

Bir nöqtədən çıxan iki şüanın əmələ gətirdiyi həndəsi fiqur.

budaqlanan alqoritmlər

Alqoritmin bir növü: addımların ardıcıllığının müəyyən şərtdən asılı olduğu alqoritmlər.

Budaqlanan alqoritmlərin tərkibində bir və ya bir neçə məntiq mərhələsi olur. Bu mərhələdə müəyyən kəmiyyətlərin hər hansı bir şərti ödəyib-ödəmədiyi yoxlanılır və ona uyğun olaraq sonrakı gedişin istiqaməti seçilir. Yəni nəzərdə tutulan şərt ödənilirsə, bir istiqamətə, həmin şərt ödənilmirsə, başqa istiqamətə doğru hərəkət edilir. Beləliklə, alqoritmdə budaqlanma baş verir.

buddizm

Dünya dinlərindən biri.

İlk olaraq Hindistanda yaranmış, daha sonra Çin, Yaponiya, Koreya, Monqolustan, Şri-Lanka, Tailand və Tibet kimi ölkələrdə yayılmışdır.

burağan

burulğan

1. Buruq-buruq dönərək qar və ya yağışla qarışıq əsən şiddətli külək; fırtına.

Burulğan zamanı hava sütun və ya qıf formasında fırlanaraq hərəkət edir. Burulğanın diametri bir neçə metrdən bir neçə yüz metrə çatır.

2. Suyun axında qapalı dairə üzrə fırlanan hərəkəti.

Belə burulğanlar çayların qarışması, yatağın genişlənməsi, axının maneəyə rast gəlməsi və s. nəticəsində yaranır. Suyun fırlanma sürəti böyük olduqda burulğanlar bəzən yüz metrlərlə dərinliyə enir. Burulğanlar kiçik gəmi və qayıqları sorub dərinliyə apara bilər.

buta

Badamabənzər xırda naxış.

büdcə

Dövlət, idarə, müəssisə və təşkilatların müəyyən dövr üçün hesablanmış maliyyə gəliri və xərcləri.

büst

İnsan bədəninin beldən yuxarı hissəsini təsvir edən heykəl.

Büstlər, əsasən, mərmər, tunc və s. möhkəm materiallardan hazırlanır.

bütöv not

Ritmik uzunluğun əsas göstəricisi; orta tempdə dörd zaman sayına bərabər not.

Bütöv not boş çevrə ilə işarə olunur.

bütöv pauza

Uzunluğuna görə bütöv nota bərabər olan pauza (fasilə, tənəffüs).

Müddətinə görə 4 saya bərabərdir; not sətrində dördüncü xəttin altında qalın cizgi ilə göstərilir.

canlı təbiət

Bütün orqanizmlərin cəmi.

Canlı təbiətə bitkilər, heyvanlar, insanlar daxildir. Canlı təbiəti cansız təbiətdən fərqləndirən beş əsas xüsusiyyət vardır: tənəffüs, qidalanma, inkişaf, çoxalma, məhv olma.

cazibə qüvvəsi

Cisimlərin bir-birini özünə cəzb etməsi xassəsi.

Yerin cazibə qüvvəsi nəticəsində cisimlər Yer tərəfindən cəzb edilir. Belə bir qüvvənin mövcudluğunu ingilis alimi İ.Nyuton kəşf etmişdir.