Dictionaries
Tarix terminləri lüğəti
darğa
monq. daruxu – sıxmaq, daraltmaq; məcazi mənada: möhür vuran
Orta əsrlərdə monqol istilasına məruz qalmış ölkələrdə, o cümlədən Azərbaycanda monqol xanının vergi toplayan və əhalini siyahıya alan nümayəndəsi, məmur.
D.-lar (bəzi yerlərdə onlara “daruğa”, “daruğaçı” deyiblər) ehtiyac yarandıqda yerli əhalidən yardımçı hərbi hissələr də təşkil ediblər, asayişi qorumaqla və s. işlərlə məşğul olublar. Qızıl Orda dönəmində baskak adlanan D.-lar, bir qayda olaraq, hökmdarlar tərəfindən təyin ediliblər. Azərbaycanda XIII əsrdən D.-lar fəaliyyət göstəriblər. Cəlairilər, Qaraqoyunlular və Ağqoyunlular dönəmində hər şəhər və qəsəbənin öz D.-sı olub. Səfəvilər dövründə isə onlar, maliyyə məsələləri ilə məşğul olmaqla yanaşı, asayişin qorunması, cinayətkarların cəzalandırılması kimi funksiyalar da yerinə yetiriblər. Xanlıqlar vaxtı hər mahala xan tərəfindən bir D. təyin edilib. Əhalidən D.-nın xeyrinə darğalıq vergisi tutulub.
Tarix terminləri lüğəti