Dictionaries
Coğrafiya terminləri lüğəti
torpaq
Biosferin və atmosferin Yer qabığına təsiri ilə onun üst qatında formalaşmış məhsuldar lay.
T.-ın münbitliyi və bununla əlaqədar olan məhsuldarlığı onu dağ süxurlarından fərqləndirən başlıca əlamətdir. T. bərk hissəciklərdən, qismən maye (torpaq məhlulu) və qazlardan ibarətdir, onun əmələgəlməsi prosesində bir-biri ilə bağlı müxtəlif amillərin rolu var: süxurlar, iqlim, atmosfer hadisələri, bitki örtüyü, heyvanlar aləmi, məhəllin relyefi və s. Bu proses çox ləng gedir: 100 il ərzində Yerin T. qatı cəmi 0,5-2 sm qalınlaşır. Eyni müddətdə isə getdikcə daha böyük ərazilərdə T.-lar çirklənməyə məruz qalır. Ona görə də T.-ların mühafizəsi bütünlükdə təbiətin mühafizəsinin mühüm elementini təşkil edir.
See also:
Coğrafiya terminləri lüğəti