Reklam
Reklam

1. Ərazisi (coğrafi mövqeyi)

Mərkəzi Asiyada yerləşir, şimalda Qazaxıstan Özbəkistan, cənubda İran Əfqanıstan, qərbdə Xəzər dənizi ilə həmsərhəddir.

2. Dövlət quruluşu

Prezident respublikasıdır. Hazırda (2025-ci il) prezident Sərdar Berdiməhəmmədovdur. O, əvvəlki prezident Qurbanqulu Berdiməhəmmədovun oğludur.

3. İqtisadiyyatı

İqtisadiyyatı əsasən təbii qaz və neft ehtiyatlarına əsaslanır. Ölkə dünyanın ən böyük təbii qaz ehtiyatlarına malikdir və əsas ixrac bazarları Çin, Rusiya İran kimi ölkələrdir. Kənd təsərrüfatı sektorunda pambıq istehsalı mühüm yer tutur. Ölkə iqtisadiyyatı dövlət nəzarətindədir.

4. İqlimi və təbiəti

Ölkə quru kontinental iqlimə malikdir. Yaylar çox isti (+50°C-ə qədər), qışlar isə soyuq (-10°C-ə qədər) olur. Ölkənin böyük hissəsini Qaraqum səhrası tutur, çaylar isə azdır, ən böyüyü Amudərya çayıdır.

5. Görməli yerləri

Darvaza qaz krateri ("Cəhənnəm qapısı"), Köhneürgenç tarixi şəhəri, Nisa qədim qalası, Aşqabad şəhərində Böyük Bağımsızlıq Monumenti Türkmənbaşı Ruhu Məscidi turistlər üçün məşhurdur.

6. Təhsil sistemi

Təhsil sistemi dövlət tərəfindən tam maliyyələşdirilir və pulsuzdur. Məktəb təhsili 12 il davam edir: 4 il ibtidai, 6 il orta, 2 il yuxarı siniflər. Ölkədə ali təhsil üçün bir sıra universitetlər mövcuddur. Təhsil əsasən türkmən dilində aparılır.

Ölkənin əsas universitetləri: Türkmənistan Dövlət Universiteti, Beynəlxalq Türkmən-Türk Universiteti, Türkmən Dövlət Tibb Universiteti, Türkmən Dövlət Nəqliyyat və Rabitə İnstitutu, Türkmənistan Neft və Qaz İnstitutu, Türkmən Dövlət Memarlıq və İnşaat İnstitutu.

7. Mədəniyyəti

Ölkə mədəniyyəti köçəri türklərin mirasını, İran və İslam təsirlərini özündə əks etdirir. Türkmən xalçaçılığı UNESCO-nun qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilib. Türkmən xalqının klassik ədəbiyyatı, xüsusilə Məxtumqulu Firəqinin şeirləri, mədəniyyətin ayrılmaz hissəsidir. Dutar adlı milli musiqi aləti ilə ifa olunan melodiyalar, eləcə də "Kuşdepdi" adlı milli rəqs türkmən mədəniyyətində mühüm yer tutur. Türkmənlərin ənənəvi geyimləri, xüsusən qadınların geyindiyi naxışlı atlas parçalar və kişilərin taxdığı telpek adlı böyük papaqlar, milli kimliyi əks etdirir. Türkmənlər əsasən islam dininə etiqad edirlər. Novruz bayramı xüsusi təntənə ilə qeyd edilir.