Biologiya terminlərinin izahlı lüğəti

şirin su süngəri

Süngərlər tipinə aid olan sadə quruluşlu heyvan.

Ş.S.S.-nin bədəni 3 hissədən – döşənək, yan divarlar və ağızdan ibarətdir. Sualtı əşyalara döşənək vasitəsilə yapışır. Çay və göllərin sahilə yaxın yerlərində yaşayır. Sudan çıxarıldıqda xoşagəlməz, kəskin iy verir.

şirin kartof

lat. ipomoea batatas

Sarmaşıq fəsiləsindən ot bitkisi.

Vegetativ yolla yaxşı çoxalır. Az qulluq tələb edən bitkidir. Vətəni Meksika və Mərkəzi Amerikadır. Subtropiklərdə birillik bitki kimi becərilir. Kök yumrularının kimyəvi tərkibi kartofa yaxındır: 24-28% nişasta və şəkər vardır. Yumruları çiy və bişmiş halda yeyilir. Azərbaycanın bəzi bölgələrində “yer alması” adlandırılır.

şirin nar

Azərbaycanda xalq seleksiyası yolu ilə alınmış nar sortu.

şirin su faunası

Çay, göl, su anbarları və başqa şirin sularda yaşayan heyvanlar.

şirin su tısbağaları

emydidae rafinesque

Gizliboyun tısbağalar yarımdəstəsinin fəsiləsi.

Dünyada 30 cinsi, 80 növü yayılmışdır. Azərbaycan faunasına 2 növü daxildir: bataqlıq tısbağası və Xəzər tısbağası.

şirintum

glyceria

Birləpəlilər sinfinin taxıllar fəsiləsindən bitki cinsi.

Birillik və ya çoxillik otlardır. Dünyada 40, Azərbaycanda isə 5 növü məlumdur.

şirquyruğu

leonurus

İkiləpəlilər sinfinin dodaqçiçəkkimilər (dalamazkimilər) fəsiləsindən bitki cinsi.

Dünyada 15, Azərbaycanda 2 növü – adi (beşləçəkli və ya tüklü) Ş. və Türküstan Ş. yayılmışdır.

şişqarın siyənəklər

Siyənəkkimilər fəsiləsinə daxil olan bir neçə balıq növünə verilən ümumi ad.

Məsələn, Xəzər siyənəyi, irigöz şişqarın və s.

şitil

Əmək üçün toxumdan becərilən cavan bitkilər.

şiyav

stipa

Birləpəlilər sinfinin taxıllar fəsiləsidən çoxillik ot cinsi.

Dünyada 300, Azərbaycanda isə 24 növü (lessinq Ş.-ı, Naxçıvan Ş.-ı, nəhəng Ş. və s.) yayılmışdır.

şizofreniya

yun. “schizo” – bölürəm, parçalayıram; “phren” – fikir, ağıl, dərrakə

Ağır psixi (ruhi) xəstəlik.

Ş.-nın 3 forması var: fasiləli, fasiləsiz və tutmaşəkilli.

şomu

İkiləpəlilər sinfinin tərəçiçəklilər fəsiləsinə aid birillik ot bitkisi.

Hündürlüyü 25-50 sm-ə qədərdir.

şorangə

lat. salsola

İkiləpəlilər sinfinin tərəçiçəklilər fəsiləsindən bitki cinsi.

Nümayəndələri birillik ot, kol və yarımkollardır. Dünyada 150, Azərbaycanda isə 22 növü yayılmışdır.

şoraotu

lat. nitraria

Üzərrikçiçəklilər (həlməl) fəsiləsindən bitki cinsi.

Dünyada 10, Azərbaycanda isə 2 növü yayılmışdır. Ən çox yayılan növü şober Ş.-dur.

şöbə

Bitkilər aləminin ən böyük sistematik kateqoriyası.