Biologiya terminlərinin izahlı lüğəti

takson

Canlıların qohumluğunu bildirən təsnifat kateqoriyaları.

Məsələn, növ, cins, fəsilə, dəstə, sinif, tip. T.-lar xüsusiləşmiş canlılar qrupudur.

tapirlər

Təkdırnaqlılar dəstəsindən böyük otyeyən heyvanlar.

Növdən-növə ölçüləri dəyişir. T.-in orta uzunluğu 2 m-ə, yalına qədər hündürlüyü 1 m-ə, çəkisi 150-300 kq-a qədərdir. 30 ilə qədər yaşayırlar. Meşə heyvanlarıdır. Suyu sevirlər. T.-lər meşədə meyvə və ağac yarpaqları ilə qidalanırlar.

taxikardiya

Ürək döyüntülərinin sayının artması.

T. ürək döyüntülərinin sayı 1 dəqiqədə 100-ü keçir.

taxifilaksiya

Dərman maddələrinin tez-tez orqanizmə yeritdikdə effektinin zəifləməsi.

talassemiya

İrsi qan xəstəliyi.

teleangioektaziya

Dəri və selikli qişalarda kapillyar genişlənmələrindən əmələ gələn qırmızı rəngdə ləkələr.

testesteron

Kişi cinsi hormonu.

teratogenlik

Bəzi dərmanların hamilə qadınlara embiotoksik təsiri nəticəsində dölün qeyri-normal inkişafı və eybəcər uşağın doğulması.

tremor

Qeyri-iradi əsmə (titrəmə).

trofika

Qidalanma.

trombopeniya

Qanda trombositlərin azalması.

telofaza

yun. “telos” – son, “fazis” – ərsəyə, meydana çıxmaq

Hüceyrənin və nüvənin bölünməsinin son fazası.

T.-da sitoplazma iki qız hüceyrə arasında bölünür, onların hər birində nüvə qılafı (pərdəsi) formalaşır.

teniarinxoz

Öküz soliterinin insanda yaratdığı xəstəlik.

tetralar

Orta ölçülü quşlar.

Çəkisi 700-1600 qram arasında dəyişir. T.-lar qamətli və cəlddir. Ömrünün çox hissəsini yerdə keçirir. Cəld və yüngül uçurlar. Yerdən səs-küylə uçuşa başlamaqlarına baxmayaraq, ağacdan çox sakit uçuşa başlayırlar. Erkək T.-lar dişilərdən böyük olmaqla, tüklərinin rənginə görə də kəskin fərqlənirlər. T.-lar Avrasiyanın meşə və meşə-çöl zonalarında – Şotlandiya və Pirineyin şərqində şərqi Sibirədək olan ərazidə, Monqolustanın şimalında və Mancuriyanın şərqində məskunlaşmışlar.

təbii seçmə

Təkamülün hərəkətverici qüvvəsi.