Biologiya terminlərinin izahlı lüğəti

vəzəri

lat. lepidium

Xaççiçəklilər (kələmçiçəklilər) fəsiləsinin bozalaq cinsindən birillik bitki.

Tərəvəz kimi geniş əkilib-becərilir.

vəz

İnsanda və onurğalı heyvanlarda bioloji fəal maddələr hazırlayan orqanlar.

V.-in hazırladığı bu maddələrin kiçik miqdarı orqanizmdə böyük dəyişikliklərə, çatışmazlığı, yaxud normadan artıq olması böyük fəsadlara səbəb ola bilər. V.-lər insanda daxili, xarici və qarışıq sekressiya V.-lərinə ayrılır.

viktoriya

Çoxillik su bitkisi.

Diametri 2 m-ə qədərdir. V.-nın güllərinin diametri 25-40 sm-dir. 2 növü cənubi Amerikada bitir.

virus

lat. “virus” – zəhər

Bitki, heyvan və insan orqanizmlərində infeksion xəstəliklərin törədicisi.

V.-lar ancaq hüceyrənin daxilində çoxalır. V.-lar zülal təbəqə ilə əhatə olunmuş nuklein turşularından ibarət kiçik hissələrdir və qeyri-hüceyrəvi quruluşludur. İlk dəfə 1892-ci ildə rus alimi Dmitri İvanoviç İvanovski tərəfindən kəşf olunmuşdur.

visseral skelet

Çənə və dilaltı skeletləri əhatə edən skelet.

vitalizm

lat. “vitalis” – həyati

Canlı orqanizmlərdə olan “həyat qüvvələri”, “ruh” nəticəsində həyati hadisələri izah edən idealist nəzəriyyə.

V. nəzəriyyəsinə görə həyat qeyri- materiyadan yaranmışdır.

volvoks

Koloniya halında yaşayan canlı növü.

Sarkomastiqoforlar tipinin qamçılalar sinfinin nümayəndəsidir. Koloniyada 1000-ə qədər 2 qamçılı armudşəkilli hüceyrələr olur və onlar sitoplazmatik körpücüklərlə birləşir.

vitiliqo

Dəridə piqment (rəng) itkisi ilə xarakterizə olunan ağ ləkələr.

V. baş verməsi depiqmentasiya prosesidir.

vibrionlar 

lat. “vibro” – rəqs edirəm

Vergülşəkilli bakteriyalar.

vibrioz

lat. vibriosis

Qoyunların və qaramalın yoluxucu balasalma xəstəliyi.

vibroterapiya

lat. “vibro” – rəqs edirəm; yun. “therapeia” – qayğı

Orqanizmi mexaniki titrəyişlərlə müalicə etmək üsulu.

vidaci vena

lat. vena jugularis

Boyunda yerləşən, qanı boyun və baş nahiyəsindən toplayan 3 cüt vena.

virus hepatiti

Qaraciyərin zədələnməsi şəklində özünü göstərən kəskin infeksion xəstəlik.

Ona sarılıq və Botkin xəstəliyi də deyirlər. Xəstəliyin ilk dəfə 1888-ci ildə təsvirini vermiş rus həkimi Sergey Petroviç Botkinin şərəfinə adlandırılır.

virus xəstəlikləri

Bitki, heyvan və insanda virusların törətdiyi xəstəliklər.

Məsələn, taun, çiçək, qrip, sarılıq, qızılca, QİÇS və s.

virusologiya

lat. “virus” – zəhər; “logos” – elm

Viruslar haqqında elm.