Tacikistan Respublikası
Paytaxtı: Düşənbə şəhəri
Sahəsi: 143,100 km²
Əhali sayı: Təxminən 10 milyon (2024)
Etnik tərkibi: Taciklər (təxminən 80%), özbəklər, qırğızlar, ruslar və digər azsaylı xalqlar
Rəsmi dili: Tacik dili
Valyutası: Tacik somonisi (TJS)
1. Ərazisi (coğrafi mövqeyi)
Tacikistan Orta Asiyada yerləşir, şimalda Qırğızıstan, qərbdə Özbəkistan, cənubda Əfqanıstan, şərqdə isə Çin ilə həmsərhəddir.
2. Dövlət quruluşu
Prezident respublikasıdır. Hazırda (2025-ci il) prezident Emoməli Rəhmondir.
3. İqtisadiyyatı
İqtisadiyyatı əsasən kənd təsərrüfatı, su enerjisi, alüminium istehsalı və xaricə göndərilən pul köçürmələrinə əsaslanır. Əhalinin böyük hissəsi Özbəkistan, Rusiya və digər ölkələrdə işləyir və onların göndərdiyi vəsaitlər iqtisadiyyat üçün vacibdir. Ölkənin əsas ixrac məhsulları alüminium, pambıq və enerji resurslarıdır. Tacikistan su elektrik enerjisi istehsalında Orta Asiyada öncül yerlərdən birini tutur, lakin iqtisadiyyat xarici investisiyalardan və beynəlxalq yardımlardan asılıdır.
4. İqlimi və təbiəti
İqlimi kontinental və quru olub, yayda isti, qışda isə soyuq keçir. Ölkənin ərazisinin 90%-i dağlıqdır, əsas dağ silsilələri Pamir və Fən dağlarıdır. Böyük çayları Amudərya və Zərəfşan, məşhur gölləri isə İskəndərkul və Karakuldur. Təbiəti zəngin və müxtəlifdir, burada nadir flora və fauna növləri mövcuddur.
5. Görməli yerləri
İsmayıl Somoni heykəli, Pamir dağları, İskəndərkul gölü və Sarazm arxeoloji ərazisi turistlər üçün məşhur yerlərdəndir.
6. Təhsil sistemi
Təhsil sistemi məcburi 11 illik məktəb təhsilindən ibarətdir. Təhsil sistemi keçmiş SSRİ modelinə əsaslanır. Ali təhsil müəssisələri əsasən Düşənbə, Xocənd və Buxarada yerləşir. Ölkədə nüfuzlu ali məktəblər var. Təhsil sahəsində islahatlar aparılsa da, maddi-texniki baza və kadr çatışmazlığı problemləri qalmaqdadır.
Ölkənin əsas universitetləri: Tacikistan Milli Universiteti, Tacikistan Texniki Universiteti, Tacikistan Tibb Universiteti, Xocənd Dövlət Universiteti, Tacikistan Dövlət Ticarət Universiteti, Tacikistan Kənd Təsərrüfatı Universiteti.
7. Mədəniyyəti
Mədəniyyəti əsasən fars və orta asiya türk mədəniyyətlərinin təsiri altında formalaşıb. Ənənəvi şeir və musiqi mədəniyyətin əsas hissəsidir, xüsusilə də Rudəki və Firdovsinin irsi önəmlidir. Navruz bayramı ölkənin ən böyük milli bayramıdır. Tacik mətbəxi plov, şorba və çay mədəniyyəti ilə tanınır. Ənənəvi geyimlərdə ipək və pambıq parçalar üstünlük təşkil edir.