Biologiya terminlərinin izahlı lüğəti

dismenoreya

Menstruasiyanın pozulması.

diuretik

Sidikqovucu.

diffenbaxiya kamilla

Zəhərli şirəyə malik boyu 45 sm-ə qədər olan dekorativ otaq bitkisi.

D.K. mühüm ekoloji xüsusiyyətə malikdir: havanı benzol, ksilol və digər zərərli maddələrdən təmizləyir. Kol bitkisidir; yarpaqları sarı-yaşıl nöqtələr və nisbətən açıq qırmızı rəngli xətlərə malikdir. D.K. uşaqlar üçün təhlükəlidir; həmçinin böyüklərdə də bədəndə allergiya yarada və ya göz yaşarması və qızarmasına səbəb ola bilər. Quru hava şəraiti bitkiyə pis təsir edir. Yarpaqları pivə (alkoqolsuz) ilə sildikdən sonra onlar parlaq və möhtəşəm görünürlər.

drasena verneski

Hündürlüyü 70-80 sm olan dekorativ bitki.

Gülçülükdə geniş istifadə olunur. D. yayda 20-25 dərəcə, qışda ən az 15 dərəcədə yaxşı inkişaf edir. Nəmişliyi sevir və bol sulama tələb edir.

dələ

Məməlilər sinfi, yırtıcılar dəstəsi eyni adlı fəsiləyə aid olan növ.

Orta ölçülü heyvan olub barmaqları üzərində gəzir. Bədəninin uzunluğu 55 sm-ə, quyruğu isə 30 sm-ə qədərdir. Bütün Avropada və Asiyanın cənubunda yayılmışdır. Əsasən sincablarla, süleysinlərlə və müxtəlif quşlarla qidalanır.

dəmrovotu

Xaşxaşkimilər fəsiləsinə aid  çoxillik ot bitkisi.

Təbii halda Avropada, Aralıq dənizi sahillərində və həmçinin Amerikada bitir. Hündürlüyü 50-100 sm-ə qədərdir. Çiçəkləri sarı rəngdədir.

dəniz pişiyi

Qərbi və şimali Afrikanın, həmçinin avropanın sahillərində geniş yayılmışdır.

Ən iri skatlar sırasına aid olub, uzunluğu 2,5 m-ə çatır. Orta çəkisi 6-10 kq, bəzən 20 kq-a qədər çatır. Qidası kiçik balıqlar, xərçəngkimilər və digər su onurğasızlarıdır.

dənmeyvə

Meyvə yanlığı toxumla bitişik olan və ayrılmayan meyvə tipi.

dəniz ulduzu

Dərisitikanlılar tipininin eyniadlı sinfinə aid olan növ.

Bədəni beşşüalı simmetriyaya malikdir. Passiv hərəkətlidir. Bentos (suyun dibində yaşayan) orqanizmlərə aiddir. Sürfələri ikisimmetriyalıdır. Ağız bədənin altında yerləşir  və diskşəkillidir. Yırtıcı heyvandır. Su-damar sistemi var. Ayaqlarının alt hissəsində iki cərgədə yerləşmiş çoxlu sayda sormacları var. Qanında eritrositlər olmadığına görə (yalnız leykositlərə malikdir) qanı rəngsizdir. Qırmızıdan tünd-kərpiciyə qədər müxtəlif rənglərdə ola bilər.

dəri tənəffüsü

Dəridən oksigenin qana keçməsi.

dəstə

Heyvanlar aləmində qohum fəsilələri özündə birləşdirən sistematik takson.

Müxtəlif D.-lər siniflərdə birləşir. Bitkilər aləmində D. sistematik təsnifat vahidinin yerini – sıra tutur.

dəvə

Məməlilər sinfi cütdırnaqlılar dəstəsinə aid olan növ.

Böyük heyvan olub, səhrada yaşamağa uyğunlaşmışdır. Nümayəndələrinin əksəriyyətinin nəsli kəsilmişdir. Hazırda D.-lərin əhliləşdirilmiş iki növü – birgüvənli (dromedar) və ikigüvənli (baktrian) növləri məlumdur. Dromedarın boyu yalına qədər 1,8 m, güvənin son nöqtəsinə qədər 2,1 m-ə çatır. Baktrianların ayaqları qısadır. D. 180 kq-a qədər yük götürə bilir. Sürəti 5 km/saata çatır. Gün ərzində 50 km yol gedə bilir. Susuz uzun müddət yaşayır.

dəvəquş

Quşlar sinfinə aid olan dəstə.

Afrika dəvəquşu ən böyük quşdur. Boyu 270 sm-ə, çəkisi isə 175 kq-a çatır. Dimdiyi düz və yastı, gözləri böyükdür. Dəvəquşlar uçmurlar. Dəvəquş qaçarkən sürəti 60-70 km/saata çatır.

dəvədabanı

lat. tussilago

Mürəkkəbçiçəklilər fəsiləsindən çoxillik ot cinsi.

Gövdəsinin hündürlüyü 5-25 sm olub, üzəri qırmızımtıl və qonurumtul pulcuğabənzər sıx yarpaqlarla örtülmüşdür. Yarpağı keçə kimi tüklüdür. Çiçəkləri qızılı-sarıdır. Adi D. adlı 1 növü var. Yarpaqlarında selikli maddələr, tusilyagin qlükozidi və inulin olur.

diapauza

Canlılarda inkişafın müəyyən mərhələsində baş verən sakitlik halı.