Coğrafiya terminləri lüğəti

Karbonatlar qrupuna aid triqonal sinqoniyalı mineral.

Kristalları romboedrik, aqreqatları, əsasən, dənəlidir. Rəngi ağ, bozdur. Maqnezium və dəmirlə zəngin süxurlara hidrotermal məhlulların təsirindən əmələ gəlir. Aşınma nəticəsində qonuru rəng aldığı üçün A.-ə qonur şpat da deyilir.

Rombik sinqoniyalı qurğuşunu-boz mineral.

Kristalları iynəvarı, prizmatik, aqreqatları şüalı və dənəlidir. Metal parıltılıdır. Hidrotermal damarlarda qalenit, sfalerit, sinnabarit, xalkopirit və s. minerallarla birlikdə tapılır.

Qazıntı kömür; humuslu kömürlərin ən çox metamorfizmləşmiş növü.

Adətən, boza və sarıyaçalan qara rəngdə olur. Metal parıltılıdır. Kristallik quruluşludur. Yüksək keyfiyyətli yanacaqdır.

Qatışıqlardan (dəmir, manqan, hematit) asılı olaraq yaşıl, qonur, boz və bənövşəyi rəngdə olan heksaqonal sinqoniyalı mineral.

Kristalları prizmatik və iynəvarı, nadir hallarda sütunvarıdır. Şüşə parıltılıdır.

Əsasən qranitlərlə əlaqədar açıqrəngli xırdadənəli maqmatik süxur.

Damar şəklində tapılır. Kvars və çölşpatından ibarətdir.

Maqmatik kütlədən ayrılan və kənar süxurların içərisinə daxil olan damarşəkilli şaxələr.

Mineral; molyusk qabığının sədəf örtüyü və mirvarinin əsas tərkib hissəsi.

Sinqoniyası rombikdir. Kristalları iynəvi, aqreqatları radial-şüavi və s. olur. Rəngi ağ, sarımtıl, bəzən boz, yaşıl olur. Şüşə parıltılıdır.

Kubik sinqoniyalı qurğuşunu-boz mineral.

Əsasən, püruz, kiçik damarlar, dendritlər əmələ gətirir. Metal parıltılıdır. Polimetal yataqlarında, əsasən, qalenitlə birlikdə tapılır. Gümüş filizidir. Tərkibinin 87,1%-i gümüşdür.

Bərkimiş və ya daşa dönmüş gil.

Gilin sıxılması, quruması və azacıq sementləşməsi nəticəsində əmələ gəlir. Gildən bərk olması, suda islanmaması və s. xüsusiyyətləri ilə fərqlənir. A. qırışıqlıq sahələri üçün xarakterikdir. Platformalarda qədim çöküntülərdə təsadüf olunur.

Əsasən, çölşpatı, kvars, qismən də mika və süxur qırıntılarından ibarət, az yuvarlaq, kobud dənəli qum və qumdaşı.

Qneys və qranitin parçalanma məhsuludur. Rəngi çəhrayı, qırmızı və s. olur. Geosinklinal sahələr üçün xarakterikdir. Platformalarda nadir hallarda təsadüf edilir.

Pirit qrupuna aid monoklinik sinqoniyalı mineral.

Kristalları prizmatik, çubuqvarı və iynəvarı olur. Rəngi qalayı-ağ, poladı-bozdur. Metal parıltılıdır. A. əsas arsen filizidir.

Monoklinik sinqoniyada kristallaşaraq prizmatik kristallar, sütunvarı aqreqatlar və s. əmələ gətirən mineral.

Rəngi qızılı, limonu-sarı, bəzən qonurdur.

İçərisində mika, hematit və hetit möhtəviləri olan narındənəli kvars.

Rəngi sarımtıl, qonuru-qırmızı, sayrışan qızılı olur. A. süni yolla da alınır. Bəzək şeyləri hazırlanmasında istifadə olunur.

Karbonatlar sinfinə aid monoklinik sinqoniyalı mineral.

Kristalları qısa sütunvarı və prizmatikdir. Şüşə parıltılıdır. Təmiz A. göy rəng hazırlanmasında işlədilir.

Sedimentasiya prosesində və ya çöküntünün gömüldüyü yerdə sonrakı dəyişmə prosesində əmələ gəlmiş çökmə süxur mineralları.

Həmçinin bax:

• barit
• çölşpatları