Coğrafiya terminləri lüğəti

Hidromikalar qrupuna aid monoklinik sinqoniyalı mineral.

Çökmə süxurlarda xırda dənələr halında tapılır. Rəngi yaşıl, qonuru-yaşıldır.

Tərkibi qranit və kvarslı dioritə yaxın, kristallik maqmatik intruziv süxur.

Mineraloji tərkibində çölşpatları (əsasən plagioklazlar), kvars, hornblend, biotit və ya piroksen, aksessor minerallardan isə, əsasən, sfen, apatit, maqnetit olur.

Çökmə, əsasən, metamorfik və püskürülmüş xırda süxur qırıntıları (dənələri) ilə əsasi vulkanik süxur və tufogen material qırıntıları qarışığından ibarət çökmə mənşəli süxur.

Çoxlu miqdarda sement materialının olması xarakterikdir. Rəngi, adətən tünd-boz, qara və ya tünd-yaşıl (sementdəki xloritin hesabına) olur. Q. geosinklinal sahələrə xasdır.

Xarici quruluşu qumlu süxurlara xas olan sementləşmiş çınqıl.

Çökmə süxurlar arasında geniş yayılmışdır. Q.-in çoxluğu nisbətən qədim layların intensiv yuyulmasını və yaxınlıqda dayaz su hövzəsi, quru və ya qalxımın (hövzə dibinin müsbət relyef formaları) olduğunu göstərir.

Geofizikanın Yerin qravitasiya sahəsini öyrənən bölməsi.

Tərkibində çoxlu kalium və ya natrium olan orta ya əsasi maqmatik süxurlar.

Mineraloji tərkibində qələvi amfibollar, qələvi piroksenlər və feldşpatidlər olur.

See also:

• nefelinli siyenit
• teşenit

Qumun gilli, karbonatlı və silisiumlu materiallarla sementləşməsindən əmələ gələn çökmə süxur.

Dənələrinin ölçüsü 0,1-0,5 mm-dir. İridənəli (0,5 mm), ortadənəli (0,25-0,5 mm) və xırdadənəli (0,1-0,25 mm), mineraloji tərkibinə görə kvarslı, arkozlu, mikalı və s. olur.

Karbon qrupundan mineral; xalis karbonun Yer qabığında davamlı növü.

Heksaqonal sinqoniyada kristallaşır. Kristalları nadirdir. Lövhəvarı, sıx aqreqat və s. formalarda tapılır. Rəngi dəmiri-qara, poladı-bozdur. Metal parıltılıdır.