Əfqanıstan İslam Respublikası

Asiyanın cənubunda yerləşir. İran, Pakistan, Türkmənistan, Özbəkistan, Tacikistan və Çinə qonşudur.

İslam Respublikasıdır. Əfqanıstanın dövlət idarəçiliyi 2021-ci ildən etibarən Talibanın hakimiyyətə gəlməsi ilə dəyişmişdir. Hazırda (2025-ci il) ölkədə Əfqanıstan İslam Əmirliyi qurulub və idarəçilik şəriət qanunlarına əsaslanır. Ali rəhbəri Heybətullah Axundzadədir.

Əsasən kənd təsərrüfatı, heyvandarlıq və mədənçilikdən asılıdır. Dünyanın aparıcı tiryək istehsalçılarındandır. Ümumilikdə, iqtisadiyyat təhlükəsizlik problemləri, siyasi qeyri-sabitlik və beynəlxalq sanksiyalar səbəbilə ciddi çətinliklərlə üzləşir.

Quru kontinental iqlimə malikdir. Yaylar isti, qışlar soyuq keçir. Dağlıq ərazilər geniş yer tutur, həmçinin səhralar və vadilər də vardır. Dağlıq ərazilərdə qış aylarında temperatur kəskin şəkildə aşağı düşə bilir, bəzi yerlərdə -20°C-dən də soyuq olur. Səhralarda və düzənliklərdə isə yay temperaturu 40°C-yə qədər yüksəlir.

Bamyan Buddaları, Minarət-i Jam, Band-e Amir milli parkı, Qəndahar məscidi kimi tarixi və təbii yerlər məşhurdur.

Əfqanıstanın təhsil sistemi dini və dünyəvi təhsili birləşdirir. İbtidai və orta təhsil mövcuddur, lakin infrastruktur zəifdir. Taliban hakimiyyəti qızların təhsil hüququnu ciddi şəkildə məhdudlaşdırmışdır. Mədrəsələr əsasən dini təhsil verir, ali təhsil isə əsasən Kabil kimi böyük şəhərlərdə cəmlənib. Təhsil imkanları qeyri-bərabərdir.

Əfqanıstan mədəniyyəti İslam qaydalarına və zəngin tarixə əsaslanır. Milli musiqi alətləri (rubab, dambura), xalçaçılıq və poeziya məşhurdur. Əfqan xalçaları, tikmələri və metal işləri dünyaca tanınır. Rumi və Sənai kimi məşhur şairlərin irsi bu torpaqlarla bağlıdır. Yeməklərdə palov və kabab ön plandadır. Qonaqpərvərlik və ənənələr mədəniyyətin ayrılmaz hissəsidir. Etnik müxtəliflik ona unikal rəng qatır.